Ivan Bagrianyj. «Etiud»

…Skrynia z promoklogo slizzmy kaminnia…
Povna liudej, stara prokopczena mukamy skrynia…
A v grudiah dym.
V. Vynnyczenko

prison 

Czorni ġraty rozpanahaly nebo.

Czervono-rożeve vono tianulo, manylo.

Spiszyly bili lebedi-hmarky.

Za soncem plyvly radistt, nadiji — za obrij.

V kameri rozislala svoji ryzy toska. Czorni ġraty rozpanahaly duszu.

Po ulyci: Anons… Gastroli… Alegri… — plakaty… plakaty…

A v kameri — klisżi, “gycelia” zasżemyly duszu jak zatravlenu sobaku.

Ruka vjilass v holodni ġraty…

Tyhsze! Tyhsze!

Sonce sidalo.

Nad mistom, nacze htoss tiagnuv za kinecc syvu namitku, plazuvav tuman.

U niomu narodżuvavss veczirnij prysmerk. Tak voloklasia toska.

Otaroju zbylyss gromady budynkiv, vylupyvszy temni vikna-bannky liaklyvo, a nad nymy znialass cerkva-agitator, blyskajuczy baniamy, vyszkyrylass dzvonamy na dalekyj zahid; blagoslovliala vysokym hrestom.

On mist… On teatr…

On stepy.

On-on, radistt…

A on vartovyj.

Kryczytt plakatamy kulltura.

Zagorilyss ogni Narbudynku.

Zatanciuvaly zvuky orkestru.

Lavynoju posunuly liudy, veseli, ukvitczani, radi. Syto popyskuvaly damy, pohyhykuvaly kavalery. Panny, jak gusy, krutyly zadom, kavalery galife.

Siogodni, vczora, pozavczora vely, gnaly — naczynialy tiurmu. Vony ż czytaly “anonsy”, dyvylyss, tykaly pallciamy j smijalyss.

Dyvylyss z ogydoju.

Cokotiv szosem viznyk, a z karety vijettsia od szliapy pero. Viter krutyv nym.

Obganiav avto, u niomu naduti pyky.

Vse ruhaloss, biglo, spiszylo, ne spiszylo, smijaloss…

A zahid, mov zalytyj krovju, żevriv i pomalu blid.

Po ġrati bigla blosżycia, vona też spiszyla. Hotila j bigla.

Mov zithannia zemli, tiażkym pryduszenym stogonom zryvalass daleka kanonada.

Kralass żutt. Za neju povzly radistt, nadiji, zavoloczeni vogkym tumanom.

Bezpardonno vryvavsia liudsskyj garmyder v nadveczirnij, tużlyvo-krasyvyj, nadijnyj nastrij.

Z teatru neslyss hvyli bezszabasznoji, gucznoji midno modnoji muzyky. Tanciuvaly, skakaly veseli zvuky.

Z susidnioji kamery prosmoktuvalyss krizz stinu rozpaczlyvi melodiji zamuczenoji pisni.

Vona roste, szyryttsia; notky boliu, vidczaju, nadij; notky zatajenoji pekuczoji nenavysti zahlioskujutt duszu.

Nahabno lizly zvuky “padespann”, prodyralyss znadvoru. A sże vryvavsia regit, pysk stogolovoji, sytoji, bullvarnoji jurby. A judy lazyly vzad ta vpered.

— Pa-a-piros komu nada?!. Pa-a-piros!.

— Iris… komu ir-ris!?.

— Ah!., zbějtě okovy…

…dajtě mně voliu… — prosmoktuvaloss krizz stinu. Zavtra mo povedutt, “zibjutt”. Sżo jim, otym, sżo blosżyciamy laziatt unyzu tam?. Guliajutt vony tupi, pusti, syti, povno-porożni, hvastlyvi.

— Ah!., rozczavytt, rozdavytt!!! Dogorialo nebo… gaslo… Rozgoriavss, korczyvss v orgijah, teatr. Rozpliskuvav kalamutni hvyli navkolo.

Toskoju tianuttsia tumany… rostutt… gustiszajutt.

— Zbějtě… Ah zbějtě…

…Ja nauczu vas svobodu liubitt!!!

Pisnia pekuczogo bażannia, szyroka, bujna. Szyryttsia, roste, zahlioskuje, bez żaliu rve, tiagne zadavlenu duszu.

Pisnia bezsyla.

Zryvajettsia letitt vona tudy, de zakotyloss sonce, de żevrije zahid.

Rvettsia vona, szelestytt kryllmy, bjettsia v zaplisniavili glupi stiny nimoji tiurmy.

Darma… polomani kryla.

Serpenn 1921 r.

OBHOVORENNIA