Mykola Chvyliovyj. «Elegija»

«Mynajuť dni, mynajuť noči…»

     U hrudni zhnyla zyma, i tychyj stepovyj horodok znityvsia v oblozi movčaznych neruchomych chmar:
                         – nahnav viter iz dalekych Allpijśkych hir, čerez Karpatśki verchivja, čerez Dunaj.
     Pryjšlo Rizdvo.
     Zidchaly dzvinyci, i promerzlo ževrila žura: sum nespokijnoji zemli.
     Cioho roku starožyly ne bačyly rizdvianych zir, bo nebo stojalo v sirij soročci budnia.
                         I bula mriaka.
     I staryj gazetiar tež ne bačyv rizdvianych zir. Buv vin syvyj, drevnij, majže bosoniž. Stojav bilia ratuši na bullvari j kazav mymochidciam:
                         – Može kupyte gazetu?
     Inodi mymochidci kupuvaly gazetu, inodi zaklopotano prochodyly, inodi zupynialyś i dyvylyś na staroho gazetiara.
     … A pryjšov vin voseny, koly bulo prozoro, koly za kvartalamy pachly hrečky…
     … Ale ce bulo tak nemožlyvo davno!!! Ce bulo za narodžennia joho prekrasnoji junosty, koly tychyj stepovyj horodok stojav pered nym nadzvyčajnoju prymaroju.
                    I vin podumav todi: pro radisť.
                    I vročysto zalunalo po kvartalach:
                                        – Radisť!
     I todi bulo, jak myhdallni potoky pid udarom vesnianoho vesla. Ce buv holubynyj zaspiv do tijeji synioji pisni, imja jakij – žyttia.
     Ce buv novyj zapovit, ščo my, volchvy, bačymo na schodi v temnu nič iz chrustallnoho Viflejemu…
     – Ale ce bulo tak nemožlyvo davno! I ce majže zabuloś, bo ž – nejasni, tumanni, mov peršyj son za peršoho mjatežnoho kochannia, ci uryvky, ščo vyrynajuť iz ťmy pered mojimy starečymy očyma.
     «Ščo ce?» – podumav z toskoju staryj gazetiar.
               I čuv todi: niby raptom prokydalaś pryroda, niby dzvenily, plyvly j propadaly nejasni vidholosky z dallnich lit.
                    … Ale ce bula iliuzija:
                            – natovp tychych miśkych kvartaliv stojav u suvorij movčanci.
     … Gazety prodavaly j žvavi pacany, i ne liubyly vony staroho gazetiara, bo buv nevidomyj, nevidomo zvidkiľ i pochmuryj.
                I šče ne liubyly:
                        – zijšov na velykyj šliach, po jakomu jduť, dyko, po-zviriačomu ozyrajučyś.
                               … I buv šče z nym, iz starym gazetiarem, drevnij pes, ščo pokirno škullhav za nym i nis pidslipuvati oči na asfallt…
                               – pes: vovna prylypla popelom
     i lizla, padala na zemliu, ščob uhnojity zemliu. Pes ne havkav, a tillky tycho j nudno vyv: na svitankach šumiv sklianyj moroz, a pes buv holodnyj. Inodi pes kydav staroho gazetiara j blukav na bazari, bilia rundukiv, de byly joho zakablukamy, de hryzly joho molodi badiori psy.
     …Vranci tychyj stepovyj horodok ožyvav. Vychodyly zaspani horožany, plentalyś po mostovij viznyky, vylitav iz haražu jedynyj na vsiu okruhu vykonkomśkyj avtomobiľ i z vereskom mčav u tuman, rozhaniajučy obyvatellśkych kurej i zhraji holodnych sobak.
     Todi bilia redakciji – tež jedynoji gazety z velykymy pidzaholovkamy i z nudnymy tradycijnymy haslamy – hrubym šryftom – suetylyś gazetiari.
                                   Kožnyj znav:
                                 – treba skoriš!
     Treba schopyty stos paperu z promovamy, stattiamy pro vsesvitnij požar:

«Ми на горе всем буржуям
мировий пожар раздуем;
мировий пожар в крови…
Господи, благослови!»

                        – treba schopyty j bihty, zachopyty vsi pereulky, vsich obyvateliv, ščob –
                                  – žyty odyn deń.
     I staryj gazetiar nikoly ne vstyhav za pacanamy, i zavždy jomu z veselym smichom, ščo zvučav, jak «kolokollčyk», pacany pidstavlialy nižku, ščob staryj gazetiar upav u hriaź!
     I staryj gazetiar padav u hriaź, rozkydav siohodnišni gazety; potim pospišno zbyrav jich, obtrušuvavsia i, pokirnyj, z kinśkym kalom na lobi, spišyv, spotykajučyś, do bullvaru.
     Na bullvari prochodyv deń.
     Ale j uvečori staryj gazetiar buv tam že, de pravoruč vid kalanči stojaly stillci. Uvečori staryj gazetiar tupo dyvyvsia na mymochidciv.

 … A bullvarom prochodylo bahato:
– odni bihly, druhi škullhaly, treti raptom zupynialyś i potim sturbovano vidchodyly kudyś….

Todi nad holovoju kolychalyś hilky akacij – bula aleja akacij. Akaciji rozcvitaly, koly v tychim stepovim horodku potoky mrijaly pro holubi pisni, pro holubu žuru i schvyliovano bihly do sribnych vod zabutoji riky Livoberežžia…

               Inodi pacany, pobačyvšy staroho gazetiara, chovalyś za rih i špurlialy vidtilia v svoho kolegu hrudky zemli.
     Todi pidvodyvsia, vidchodyv do kalanči, za kalanču, do Zelenoho Ozera, de stojala samotnia budka, a nyžče ležalo nebo na poverchni brudnoji stojačoji vody…
     Tyša. Daleko klekoče bruk. Pes ležyť i oblyzuje popil – na chvist. (Movčyš? – Movču!) Tyša. Daleko klekoče bruk. Pes ležyť i oblyzuje popil – na chvist.
                    Unoči staroho gazetiara ne bačyly na bullvari. I nichto ne znav, jak vin žyv, jak vin žyve. Bo komu ce potribno?
                          … bo jduť molodi dni z junaćkym zapalom hriznymy kolonamy po bezmežnych lanach času. I vidstupajuť –
                                  misiaci,
                                        roky,
                                               tysiačolittia.
     V hluchu nevidomu bezvisť mynuloho.
                                   Tychyj stepovyj horodok
                                   znav i sum, i Velykdeń cijeji
                                   boroťby.
     … Koly na drevnij dzvinyci hodynnyk proteleńkaje čverť na vośmu, koly povstane zaokeanśke sonce, –
                                        – vulyci znovu prokydajuťsia, i hodi brede bullvarom pochyla postať staroho gazetiara….
                                        Tak počynajeťsia deń.
                                        … A zyma zovsim zhnyla, i
škullhaje Rizdvo v mriaku čvyri. Starožyly ne bačyly v ci dni rizdvianych zir, i stojalo nebo v sirij soročci budnia. Staryj gazetiar tež šukav suzirja Orìonu; ale buly sami mutni dali. Deś dziurčala voda, i tomu, ščo vona promžyčyla mozok, bolila holova.
                                        Tak
                                              ris
                                                   čas:
                          – u grandìoznij boroťbi padaly peremoženi dni, na nych padaly šče dni, i rosla hora, vid Havryzankaru vyšča, hlybša vid okeanśkych hlybyn. Todi pytaly:
                     – Ščo ce? Toska čy radisť?
                               … Ale na dalekych obrijach znovu hrymily, znovu nastupaly molodi bujni dni hriznymy kolonamy.
                                        Tak
                                              ris
                                                   čas:
                                                           … O, ja znaju:
     bahato dumav staryj gazetiar. Dumav pro junisť, dumav pro te, ščo bulo, čoho ne bulo, čoho chotiloś. Vse odijšlo velykym šliachom času… O, ja znaju: i moje kvole stare tilo prokyneťsia kolyś i spytaje:
     – Nevže kineć? Ale ne prokyneťsia svitanok.
     O, ja znaju!…..
     Inodi staryj gazetiar išov u zaozernyj kraj. Škullhav vyšče j vyšče na kučuhury po kvartalu kavalerijśkoho polku. Za nym škullhav pes.
                Todi v odynadciatij sotni buv požar: horodok podiliavsia na sotni – polkovyj horodok stepovoho kraju.
                Šumily na kalanči, nad ratušeju. Palachkotily smoloskypy; pid navisom tryvožno dzvenily j sarkaly koni.
                                … Staryj gazetiar vychodyv za kvartaly j briv bezdorižžiam, na pivnično-zachidni meži – tudy, de stojav,
            jak leleka, pidbytyj bureju dub.
                        Dub nablyžavsia. V dalekim stepu horily ohni. I stojalo drevnie nebo, a pozadu tumanily miśki oseli. 1 zdavaloś, ščo oseli ne isnujuť, ščo vony vidijšly v dalynu, za horu peremoženych dniv.
                                … Staryj gazetiar prychodyv do duba, sidav pid dubom i ozyravsia. Vysilo nebo u čvyri, za dubom pryčajilaś tyša. I promerzla čuža zemlia. I vse bulo čuže – i zemlia, i meži, i kvartaly, i kučuhury, i dallni stepovi ohni. Todi pidchodyv pes i tycheńko vyv. Potim iz schodu prylitav koliučyj viter. I vidčuvav staryj gazetiar:
                                – deś tlije torišnij hnij.
                Pidvodyvsia.
                Za starym gazetiarem pidvodylyś i kučuhury, i sunulyś u nebo, zlyvalyś iz nebom, vidchodyly, propadaly, i bula odna storožka pustota.
                Šče horodka ne vydno. Tillky za Baliasnym Borom majačyť nevidomyj ničnyj ohoń. I buv vin ne blyźkyj, tillky dalekyj, tillky čužyj, jak čuža zemlia, de tlije torišnij hnij.
                           … Ohoń stojav na špyli ratuši, i buv
nadto červonyj.
                … A inodi bačyly:
                                     – briv staryj gazetiar po dorozi na cvyntar.
                I dumav staryj gazetiar:
                – Cvyntar?
                Todi pachly mohyly – hlyboko j tycho. Ce buv zapach neznosnoho čebreciu – vin išov z-pid biloho snihu.
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
                Staryj gazetiar pryjšov u horodok voseny.
                … I zhnyla zyma.
                Z Čornoho moria, z Indijśkoho okeanu, čerez Malu Aziju, pryletiv peršyj teplovij.
                I vže na bullvari snyly akaciji.
                I znovu bačyly staroho gazetiara bilia mudroji ratuši. Pacany šče byly staroho gazetiara hrudkamy, i vin išov do Zelenoho Ozera, do kalanči, za kalanču, do samotnioji nikomu nepotribnoji budky; za nym – drevnij pes. Todi buly neveseli holubi dzvony: to jšov pist, i kalanča pereklykalasia z inšymy cerkvamy.
     … A z pivdennoho bihuna, z Avstraliji, hriznymy kolonamy šče nasuvalyś molodi dni, i vidstupaly – misiaci, roky, tysiačolittia v hluchu bezvisť mynuloho.
                            Staryj gazetiar ce znav. Tillky ne chotiv znaty!.. (O, ja znaju: staryj gazetiar ne chotiv cioho znaty!).
                            …A potim rozlylaś rika. Po vulyciach tychoho stepovoho horodka letily vže milljony teplovijiv. Rika zatopyla mist, i ne bulo dorohy na kučuhury, do duba.
                            Staryj gazetiar zažuryvsia.
                            I ot v odnu tryvožno-radisnu nič, koly vesniani večorovi sutinky plyvly nad Zelenym Ozerom, pacany pidsterehly staroho gazetiara j pobyly.
                                    I taky dobre pobyly: tillky čerez dva tyžni vin vyjšov iz likarni.
                                    … A potim pryjšla znovu tryvožno-radisna nič: rika narešti uvijšla v berehy. Rankom do mostu pryjšly plotnyky, i zaciukaly sokyry.
                                 Skoro nad rikoju povys mist.
                                 …Staryj gazetiar vyjšov iz likarni, ale vin ne pišov do redakciji – pišov na pivnično-zachidni meži.
                                 Odstupaly dni j tiahly za soboju. I vidčuvav staryj gazetiar:
                                       – deś tlije torišnij hnij.
                                 I padaly syly.
                                        Staryj gazetiar pokirno briv u naviščovane: išov tudy, de stojav, jak leleka, pidbytyj bureju dub.
                                        I pryjšov staryj gazetiar, i lih pid dubom. I, koly u dzvinkij stepovij tyši zadzveniv peršyj žajvoronok, staryj gazetiar hlyboko, na vsi stračeni leheni zidchnuv i vmer.
                                        Todi znovu tycho j nudno zavyv drevnij pes, podyvyvsia pidslipuvatymy očyma na staroho gazetiara j pobriv tudy, do rundukiv, de hryzly joho molodi, badiori psy.
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
     … Zavtra bilia duba najšly mertvoho staroho gazetiara j zavtra joho odvezly na cvyntar. Za dva dni za staroho gazetiara zabuly. Tillky tam, de vin ležav, zalyšyvsia ledve pomitnyj slid.
     … Ale bilia duba zacviv uže molodyj zapach junoho nevidomoho dnia.
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
     Tychoho jasnoho ranku nad drevnim stepovym horodkom uročysto potopaly holubi dzvony.

*** *** ***

Tekst inszymy abetkamy »

«Mynajutt dni, mynajutt noczi…»

     U hrudni zhnyla zyma, i tychyj stepovyj horodok znityvsia v oblozi movczaznych neruchomych chmar:
                         – nahnav viter iz dalekych Allpijsskych hir, czerez Karpatsski verchivja, czerez Dunaj.
     Pryjszlo Rizdvo.
     Zidchaly dzvinyci, i promerzlo żevrila żura: sum nespokijnoji zemli.
     Cioho roku starożyly ne baczyly rizdvianych zir, bo nebo stojalo v sirij soroczci budnia.
                         I bula mriaka.
     I staryj gazetiar też ne baczyv rizdvianych zir. Buv vin syvyj, drevnij, majże bosoniż. Stojav bilia ratuszi na bullvari j kazav mymochidciam:
                         – Może kupyte gazetu?
     Inodi mymochidci kupuvaly gazetu, inodi zaklopotano prochodyly, inodi zupynialyss i dyvylyss na staroho gazetiara.
     … A pryjszov vin voseny, koly bulo prozoro, koly za kvartalamy pachly hreczky…
     … Ale ce bulo tak nemożlyvo davno!!! Ce bulo za narodżennia joho prekrasnoji junosty, koly tychyj stepovyj horodok stojav pered nym nadzvyczajnoju prymaroju.
                    I vin podumav todi: pro radistt.
                    I vroczysto zalunalo po kvartalach:
                                        – Radistt!
     I todi bulo, jak myhdallni potoky pid udarom vesnianoho vesla. Ce buv holubynyj zaspiv do tijeji synioji pisni, imja jakij – żyttia.
     Ce buv novyj zapovit, szczo my, volchvy, baczymo na schodi v temnu nicz iz chrustallnoho Viflejemu…
     – Ale ce bulo tak nemożlyvo davno! I ce majże zabuloss, bo ż – nejasni, tumanni, mov perszyj son za perszoho mjateżnoho kochannia, ci uryvky, szczo vyrynajutt iz ttmy pered mojimy stareczymy oczyma.
     «szczo ce?» – podumav z toskoju staryj gazetiar.
               I czuv todi: niby raptom prokydalass pryroda, niby dzvenily, plyvly j propadaly nejasni vidholosky z dallnich lit.
                    … Ale ce bula iliuzija:
                            – natovp tychych misskych kvartaliv stojav u suvorij movczanci.
     … Gazety prodavaly j żvavi pacany, i ne liubyly vony staroho gazetiara, bo buv nevidomyj, nevidomo zvidkill i pochmuryj.
                I szcze ne liubyly:
                        – zijszov na velykyj szliach, po jakomu jdutt, dyko, po-zviriaczomu ozyrajuczyss.
                               … I buv szcze z nym, iz starym gazetiarem, drevnij pes, szczo pokirno szkullhav za nym i nis pidslipuvati oczi na asfallt…
                               – pes: vovna prylypla popelom
     i lizla, padala na zemliu, szczob uhnojity zemliu. Pes ne havkav, a tillky tycho j nudno vyv: na svitankach szumiv sklianyj moroz, a pes buv holodnyj. Inodi pes kydav staroho gazetiara j blukav na bazari, bilia rundukiv, de byly joho zakablukamy, de hryzly joho molodi badiori psy.
     …Vranci tychyj stepovyj horodok ożyvav. Vychodyly zaspani horożany, plentalyss po mostovij viznyky, vylitav iz harażu jedynyj na vsiu okruhu vykonkomsskyj avtomobill i z vereskom mczav u tuman, rozhaniajuczy obyvatellsskych kurej i zhraji holodnych sobak.
     Todi bilia redakciji – też jedynoji gazety z velykymy pidzaholovkamy i z nudnymy tradycijnymy haslamy – hrubym szryftom – suetylyss gazetiari.
                                   Kożnyj znav:
                                 – treba skorisz!
     Treba schopyty stos paperu z promovamy, stattiamy pro vsesvitnij pożar:

«Ми на горе всем буржуям
мировий пожар раздуем;
мировий пожар в крови…
Господи, благослови!»

                        – treba schopyty j bihty, zachopyty vsi pereulky, vsich obyvateliv, szczob –
                                  – żyty odyn denn.
     I staryj gazetiar nikoly ne vstyhav za pacanamy, i zavżdy jomu z veselym smichom, szczo zvuczav, jak «kolokollczyk», pacany pidstavlialy niżku, szczob staryj gazetiar upav u hriazz!
     I staryj gazetiar padav u hriazz, rozkydav siohodniszni gazety; potim pospiszno zbyrav jich, obtruszuvavsia i, pokirnyj, z kinsskym kalom na lobi, spiszyv, spotykajuczyss, do bullvaru.
     Na bullvari prochodyv denn.
     Ale j uveczori staryj gazetiar buv tam że, de pravorucz vid kalanczi stojaly stillci. Uveczori staryj gazetiar tupo dyvyvsia na mymochidciv.

 … A bullvarom prochodylo bahato:
– odni bihly, druhi szkullhaly, treti raptom zupynialyss i potim sturbovano vidchodyly kudyss….

Todi nad holovoju kolychalyss hilky akacij – bula aleja akacij. Akaciji rozcvitaly, koly v tychim stepovim horodku potoky mrijaly pro holubi pisni, pro holubu żuru i schvyliovano bihly do sribnych vod zabutoji riky Livobereżżia…

               Inodi pacany, pobaczyvszy staroho gazetiara, chovalyss za rih i szpurlialy vidtilia v svoho kolegu hrudky zemli.
     Todi pidvodyvsia, vidchodyv do kalanczi, za kalanczu, do Zelenoho Ozera, de stojala samotnia budka, a nyżcze leżalo nebo na poverchni brudnoji stojaczoji vody…
     Tysza. Daleko klekocze bruk. Pes leżytt i oblyzuje popil – na chvist. (Movczysz? – Movczu!) Tysza. Daleko klekocze bruk. Pes leżytt i oblyzuje popil – na chvist.
                    Unoczi staroho gazetiara ne baczyly na bullvari. I nichto ne znav, jak vin żyv, jak vin żyve. Bo komu ce potribno?
                          … bo jdutt molodi dni z junacckym zapalom hriznymy kolonamy po bezmeżnych lanach czasu. I vidstupajutt –
                                  misiaci,
                                        roky,
                                               tysiaczolittia.
     V hluchu nevidomu bezvistt mynuloho.
                                   Tychyj stepovyj horodok
                                   znav i sum, i Velykdenn cijeji
                                   borottby.
     … Koly na drevnij dzvinyci hodynnyk protelennkaje czvertt na vossmu, koly povstane zaokeansske sonce, –
                                        – vulyci znovu prokydajuttsia, i hodi brede bullvarom pochyla postatt staroho gazetiara….
                                        Tak poczynajettsia denn.
                                        … A zyma zovsim zhnyla, i
szkullhaje Rizdvo v mriaku czvyri. Starożyly ne baczyly v ci dni rizdvianych zir, i stojalo nebo v sirij soroczci budnia. Staryj gazetiar też szukav suzirja Orìonu; ale buly sami mutni dali. Dess dziurczala voda, i tomu, szczo vona promżyczyla mozok, bolila holova.
                                        Tak
                                              ris
                                                   czas:
                          – u grandìoznij borottbi padaly peremożeni dni, na nych padaly szcze dni, i rosla hora, vid Havryzankaru vyszcza, hlybsza vid okeansskych hlybyn. Todi pytaly:
                     – szczo ce? Toska czy radistt?
                               … Ale na dalekych obrijach znovu hrymily, znovu nastupaly molodi bujni dni hriznymy kolonamy.
                                        Tak
                                              ris
                                                   czas:
                                                           … O, ja znaju:
     bahato dumav staryj gazetiar. Dumav pro junistt, dumav pro te, szczo bulo, czoho ne bulo, czoho chotiloss. Vse odijszlo velykym szliachom czasu… O, ja znaju: i moje kvole stare tilo prokynettsia kolyss i spytaje:
     – Nevże kinecc? Ale ne prokynettsia svitanok.
     O, ja znaju!…..
     Inodi staryj gazetiar iszov u zaozernyj kraj. szkullhav vyszcze j vyszcze na kuczuhury po kvartalu kavalerijsskoho polku. Za nym szkullhav pes.
                Todi v odynadciatij sotni buv pożar: horodok podiliavsia na sotni – polkovyj horodok stepovoho kraju.
                szumily na kalanczi, nad ratuszeju. Palachkotily smoloskypy; pid navisom tryvożno dzvenily j sarkaly koni.
                                … Staryj gazetiar vychodyv za kvartaly j briv bezdoriżżiam, na pivniczno-zachidni meżi – tudy, de stojav,
            jak leleka, pidbytyj bureju dub.
                        Dub nablyżavsia. V dalekim stepu horily ohni. I stojalo drevnie nebo, a pozadu tumanily misski oseli. 1 zdavaloss, szczo oseli ne isnujutt, szczo vony vidijszly v dalynu, za horu peremożenych dniv.
                                … Staryj gazetiar prychodyv do duba, sidav pid dubom i ozyravsia. Vysilo nebo u czvyri, za dubom pryczajilass tysza. I promerzla czuża zemlia. I vse bulo czuże – i zemlia, i meżi, i kvartaly, i kuczuhury, i dallni stepovi ohni. Todi pidchodyv pes i tychennko vyv. Potim iz schodu prylitav koliuczyj viter. I vidczuvav staryj gazetiar:
                                – dess tlije torisznij hnij.
                Pidvodyvsia.
                Za starym gazetiarem pidvodylyss i kuczuhury, i sunulyss u nebo, zlyvalyss iz nebom, vidchodyly, propadaly, i bula odna storożka pustota.
                szcze horodka ne vydno. Tillky za Baliasnym Borom majaczytt nevidomyj nicznyj ohonn. I buv vin ne blyzzkyj, tillky dalekyj, tillky czużyj, jak czuża zemlia, de tlije torisznij hnij.
                           … Ohonn stojav na szpyli ratuszi, i buv
nadto czervonyj.
                … A inodi baczyly:
                                     – briv staryj gazetiar po dorozi na cvyntar.
                I dumav staryj gazetiar:
                – Cvyntar?
                Todi pachly mohyly – hlyboko j tycho. Ce buv zapach neznosnoho czebreciu – vin iszov z-pid biloho snihu.
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
                Staryj gazetiar pryjszov u horodok voseny.
                … I zhnyla zyma.
                Z czornoho moria, z Indijsskoho okeanu, czerez Malu Aziju, pryletiv perszyj teplovij.
                I vże na bullvari snyly akaciji.
                I znovu baczyly staroho gazetiara bilia mudroji ratuszi. Pacany szcze byly staroho gazetiara hrudkamy, i vin iszov do Zelenoho Ozera, do kalanczi, za kalanczu, do samotnioji nikomu nepotribnoji budky; za nym – drevnij pes. Todi buly neveseli holubi dzvony: to jszov pist, i kalancza pereklykalasia z inszymy cerkvamy.
     … A z pivdennoho bihuna, z Avstraliji, hriznymy kolonamy szcze nasuvalyss molodi dni, i vidstupaly – misiaci, roky, tysiaczolittia v hluchu bezvistt mynuloho.
                            Staryj gazetiar ce znav. Tillky ne chotiv znaty!.. (O, ja znaju: staryj gazetiar ne chotiv cioho znaty!).
                            …A potim rozlylass rika. Po vulyciach tychoho stepovoho horodka letily vże milljony teplovijiv. Rika zatopyla mist, i ne bulo dorohy na kuczuhury, do duba.
                            Staryj gazetiar zażuryvsia.
                            I ot v odnu tryvożno-radisnu nicz, koly vesniani veczorovi sutinky plyvly nad Zelenym Ozerom, pacany pidsterehly staroho gazetiara j pobyly.
                                    I taky dobre pobyly: tillky czerez dva tyżni vin vyjszov iz likarni.
                                    … A potim pryjszla znovu tryvożno-radisna nicz: rika nareszti uvijszla v berehy. Rankom do mostu pryjszly plotnyky, i zaciukaly sokyry.
                                 Skoro nad rikoju povys mist.
                                 …Staryj gazetiar vyjszov iz likarni, ale vin ne piszov do redakciji – piszov na pivniczno-zachidni meżi.
                                 Odstupaly dni j tiahly za soboju. I vidczuvav staryj gazetiar:
                                       – dess tlije torisznij hnij.
                                 I padaly syly.
                                        Staryj gazetiar pokirno briv u naviszczovane: iszov tudy, de stojav, jak leleka, pidbytyj bureju dub.
                                        I pryjszov staryj gazetiar, i lih pid dubom. I, koly u dzvinkij stepovij tyszi zadzveniv perszyj żajvoronok, staryj gazetiar hlyboko, na vsi straczeni leheni zidchnuv i vmer.
                                        Todi znovu tycho j nudno zavyv drevnij pes, podyvyvsia pidslipuvatymy oczyma na staroho gazetiara j pobriv tudy, do rundukiv, de hryzly joho molodi, badiori psy.
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
     … Zavtra bilia duba najszly mertvoho staroho gazetiara j zavtra joho odvezly na cvyntar. Za dva dni za staroho gazetiara zabuly. Tillky tam, de vin leżav, zalyszyvsia ledve pomitnyj slid.
     … Ale bilia duba zacviv uże molodyj zapach junoho nevidomoho dnia.
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
     Tychoho jasnoho ranku nad drevnim stepovym horodkom uroczysto potopaly holubi dzvony.

OBHOVORENNIA