Naskillky rozumna naša pidsvidomistt?

Koly my namahajemoss rozvjazaty holovolomku abo čytajemo tekst, my vpevneni, ščo svidomo kontroliujemo naši diji. Tym ne menš, jak prodemonstruvav novyj eksperyment, v našij pidsvidomosti vidbuvajuttsia ne menš aktyvni procesy, niž na poverchni.

subconsious_getty

Najpošyrenišoju chybnoju dumkoju je vpevnenistt u tomu, ščo my čudovo ujavliajemo, ščo vidbuvajettsia v našij holovi. Kožen denn, peresuvajučyss i spilkujučyss z liuddmy, ja vidznačaju, jaki dumky spadajutt meni na rozum. “ščo ja matymu na obid?” abo “Cikavo, čomu vona tak včynyla?” I ja namahajusia zrozumity, čomu ž naspravdi. Cilkom logično prypustyty, ščo vsi ci dumky i je naspravdi te, ščo vidbuvajettsia v mojemu mozku. Logično, ale nepravyllno.

Vsi psychology pohodžujuttsia z tym, ščo my majemo pidsvidomistt, a točniše, nesvidome, jake vykonuje čymalo važlyvych funkcij u procesi myslennia. Jakščo ja spytaju sebe, jake misto je stolyceju Franciji, vidpovidd sama soboju prychodytt u holovu – Paryž! Jakščo ja vyrišu povorušyty pallciamy, vony počnutt ruchatysia tudy-siudy, vykonujučy skladni kombinaciji ruchiv. Bažannia ščoss zrobyty rukoju – svidome, a jaki same ruchy majutt vykonaty moji pallci kontroliuje pidsvidomistt.

Najbillšoju dylemoju v psychologiji je pytannia: za ščo vidpovidaje nesvidome, a ščo vymahaje usvidomlenych rozdumiv? Abo, cytujučy nazvu vidomoho doslidžennia na ciu temu: “Naše nesvidome rozumne čy durne?” Odna z populiarnych dumok poliahaje v tomu, ščo naše nesvidome zdatne vykonuvaty prosti diji za pryncypom “podraznyk – reakcija”, postavliaty bazovi fakty, vpiznavaty pevni objekty i vykonuvaty natrenovani diji. Z inšoho boku, skladni procesy piznannia – planuvannia, logična argumentacija i pojednannia riznych idej – vymahajutt svidomoho myslennia.

Rezulltaty eksperymentu, provedenoho nedavno izrajillsskymy včenymy, sprostovujutt ciu zahallnopryjniatu dumku. Ran Hassin i joho kolegy vykorystaly cikavyj vizuallnyj pryjom (jakyj vony nazvaly “bezperervne prydušennia spalachiv”), ščob pomistyty informaciju v mozok vyprobovuvanych tak, ščob vony cioho ne usvidomyly. Ce može zdavatyss bolisnym procesom, ale v dijsnosti vse dosytt prosto.

Metodyka Hassina zasnovana na odnij osoblyvosti roboty našoho mozku: dva zobražennia, jaki vin oderžuje z dvoch očej, jak pravylo, zjednujuttsia v jedynu zvjaznu kartynu svitu. V eksperymenti vykorystovuvalyss okuliary, jaki zalomliujutt svitlo, i za dopomohoju jakych v kožne oko vyprobuvanych transliuvalosia okreme zobražennia.

Odne oko učasnykiv bačylo poslidovnistt jaskravych kvadrativ, jaki duže švydko zminiuvalyss i vidvolikaly liudynu nastillky, ščo koly v druhe oko transliuvaly zmistovnu informaciju, vyprobuvanyj ne vidrazu usvidomliuvav jiji. Vyjavliajettsia, ščo vydyme zobražennia može dosiahty svidomosti lyše čerez killka sekund. Vtim, jakščo zakryty odne oko, ščob ne bačyty koliorovi kvadraty, vy myttievo pobačyte “pryhničene” zobražennia.

Osnovnyj eksperyment Hassina poliahav u tomu, ščo učasnykam pokazuvaly aryfmetyčnu zadaču, jak-ot “9 – 3 – 4 = …”, jaku vony ne spryjmaly svidomo. Pislia cioho vyprobuvanym javno demonstruvaly čyslo, jake vony maly vymovyty vholos jakomoha švydše. Ce čyslo mohlo buty jak pravyllnoju vidpoviddiu na postavlene zavdannia (v danomu vypadku “2”), tak i nepravyllnoju (napryklad, “1”).

Rezulltat vyjavysia dyvovyžnym. Vyprobovuvani nabahato švydše vymovlialy te čyslo, jake vidpovidalo pravyllnij vidpovidi. Vychodytt, ščo rozum pidsvidomo obrobliav i rozvjazuvav aryfmetyčne zavdannia, choča učasnyky eksperymentu cioho ne usvidomliuvaly.

Rezulltaty eksperymentu dozvoliajutt prypustyty, ščo možlyvosti nesvidomoho značno billš bahatohranni, niž nam zdajettsia. Na vidminu vid inšych eksperymentiv, u chodi jakych vyvčalasia nesvidoma obrobka informaciji liudynoju, danyj test ne prypuskav avtomatyčnoji reakciji na podraznyk, a vymahav vid vyprobovuvanych vykonaty aryfmetyčnu diju i nadaty točnu vidpovidd.

U zviti pro doslidžennia hovoryttsia, ščo metod, jakyj vykorystaly včeni, je “proryvom u doslidženni nesvidomoho” i ščo “nesvidomo liudsskyj mozok može vykonuvaty vsi osnovni funkciji, jaki vin vykonuje svidomo”.

Avtory cych smilyvych zajav vyznajutt, ščo poperedu velyčezna robota, adže my tillky počynajemo doslidžuvaty možlyvosti našoho nesvidomoho. Podibno ajsbergu, velyka častyna procesiv, jaki vidbuvajuttsia v našij holovi, zalyšajettsia nevydymoju. Podibni eksperymenty dozvoliajutt zazyrnuty trochy hlybše.

Cz, Sz, Ż »

Naskillky rozumna nasza pidsvidomistt?

Koly my namahajemoss rozvjazaty holovolomku abo czytajemo tekst, my vpevneni, szczo svidomo kontroliujemo naszi diji. Tym ne mensz, jak prodemonstruvav novyj eksperyment, v naszij pidsvidomosti vidbuvajuttsia ne mensz aktyvni procesy, niż na poverchni.

subconsious_getty
Najposzyreniszoju chybnoju dumkoju je vpevnenistt u tomu, szczo my czudovo ujavliajemo, szczo vidbuvajettsia v naszij holovi. Kożen denn, peresuvajuczyss i spilkujuczyss z liuddmy, ja vidznaczaju, jaki dumky spadajutt meni na rozum. “szczo ja matymu na obid?” abo “Cikavo, czomu vona tak vczynyla?” I ja namahajusia zrozumity, czomu ż naspravdi. Cilkom logiczno prypustyty, szczo vsi ci dumky i je naspravdi te, szczo vidbuvajettsia v mojemu mozku. Logiczno, ale nepravyllno.

Vsi psychology pohodżujuttsia z tym, szczo my majemo pidsvidomistt, a tocznisze, nesvidome, jake vykonuje czymalo vażlyvych funkcij u procesi myslennia. Jakszczo ja spytaju sebe, jake misto je stolyceju Franciji, vidpovidd sama soboju prychodytt u holovu – Paryż! Jakszczo ja vyriszu povoruszyty pallciamy, vony pocznutt ruchatysia tudy-siudy, vykonujuczy skladni kombinaciji ruchiv. Bażannia szczoss zrobyty rukoju – svidome, a jaki same ruchy majutt vykonaty moji pallci kontroliuje pidsvidomistt.

Najbillszoju dylemoju v psychologiji je pytannia: za szczo vidpovidaje nesvidome, a szczo vymahaje usvidomlenych rozdumiv? Abo, cytujuczy nazvu vidomoho doslidżennia na ciu temu: “Nasze nesvidome rozumne czy durne?” Odna z populiarnych dumok poliahaje v tomu, szczo nasze nesvidome zdatne vykonuvaty prosti diji za pryncypom “podraznyk – reakcija”, postavliaty bazovi fakty, vpiznavaty pevni objekty i vykonuvaty natrenovani diji. Z inszoho boku, skladni procesy piznannia – planuvannia, logiczna argumentacija i pojednannia riznych idej – vymahajutt svidomoho myslennia.

Rezulltaty eksperymentu, provedenoho nedavno izrajillsskymy vczenymy, sprostovujutt ciu zahallnopryjniatu dumku. Ran Hassin i joho kolegy vykorystaly cikavyj vizuallnyj pryjom (jakyj vony nazvaly “bezperervne pryduszennia spalachiv”), szczob pomistyty informaciju v mozok vyprobovuvanych tak, szczob vony cioho ne usvidomyly. Ce może zdavatyss bolisnym procesom, ale v dijsnosti vse dosytt prosto.

Metodyka Hassina zasnovana na odnij osoblyvosti roboty naszoho mozku: dva zobrażennia, jaki vin oderżuje z dvoch oczej, jak pravylo, zjednujuttsia v jedynu zvjaznu kartynu svitu. V eksperymenti vykorystovuvalyss okuliary, jaki zalomliujutt svitlo, i za dopomohoju jakych v kożne oko vyprobuvanych transliuvalosia okreme zobrażennia.

Odne oko uczasnykiv baczylo poslidovnistt jaskravych kvadrativ, jaki duże szvydko zminiuvalyss i vidvolikaly liudynu nastillky, szczo koly v druhe oko transliuvaly zmistovnu informaciju, vyprobuvanyj ne vidrazu usvidomliuvav jiji. Vyjavliajettsia, szczo vydyme zobrażennia może dosiahty svidomosti lysze czerez killka sekund. Vtim, jakszczo zakryty odne oko, szczob ne baczyty koliorovi kvadraty, vy myttievo pobaczyte “pryhniczene” zobrażennia.

Osnovnyj eksperyment Hassina poliahav u tomu, szczo uczasnykam pokazuvaly aryfmetycznu zadaczu, jak-ot “9 – 3 – 4 = …”, jaku vony ne spryjmaly svidomo. Pislia cioho vyprobuvanym javno demonstruvaly czyslo, jake vony maly vymovyty vholos jakomoha szvydsze. Ce czyslo mohlo buty jak pravyllnoju vidpoviddiu na postavlene zavdannia (v danomu vypadku “2”), tak i nepravyllnoju (napryklad, “1”).

Rezulltat vyjavysia dyvovyżnym. Vyprobovuvani nabahato szvydsze vymovlialy te czyslo, jake vidpovidalo pravyllnij vidpovidi. Vychodytt, szczo rozum pidsvidomo obrobliav i rozvjazuvav aryfmetyczne zavdannia, chocza uczasnyky eksperymentu cioho ne usvidomliuvaly.

Rezulltaty eksperymentu dozvoliajutt prypustyty, szczo możlyvosti nesvidomoho znaczno billsz bahatohranni, niż nam zdajettsia. Na vidminu vid inszych eksperymentiv, u chodi jakych vyvczalasia nesvidoma obrobka informaciji liudynoju, danyj test ne prypuskav avtomatycznoji reakciji na podraznyk, a vymahav vid vyprobovuvanych vykonaty aryfmetycznu diju i nadaty tocznu vidpovidd.

U zviti pro doslidżennia hovoryttsia, szczo metod, jakyj vykorystaly vczeni, je “proryvom u doslidżenni nesvidomoho” i szczo “nesvidomo liudsskyj mozok może vykonuvaty vsi osnovni funkciji, jaki vin vykonuje svidomo”.

Avtory cych smilyvych zajav vyznajutt, szczo poperedu velyczezna robota, adże my tillky poczynajemo doslidżuvaty możlyvosti naszoho nesvidomoho. Podibno ajsbergu, velyka czastyna procesiv, jaki vidbuvajuttsia v naszij holovi, zalyszajettsia nevydymoju. Podibni eksperymenty dozvoliajutt zazyrnuty trochy hlybsze.

Cs, Sz, Zs »

Naskillky rozumna nasza pidsvidomistt?

Koly my namahajemoss rozvjazaty holovolomku abo csytajemo tekst, my vpevneni, sco svidomo kontroliujemo naszi diji. Tym ne mensz, jak prodemonstruvav novyj eksperyment, v naszij pidsvidomosti vidbuvajuttsia ne mensz aktyvni procesy, nizs na poverchni.

subconsious_getty
Najposzyreniszoju chybnoju dumkoju je vpevnenistt u tomu, sco my csudovo ujavliajemo, sco vidbuvajettsia v naszij holovi. Kozsen denn, peresuvajucsyss i spilkujucsyss z liuddmy, ja vidznacsaju, jaki dumky spadajutt meni na rozum. “sco ja matymu na obid?” abo “Cikavo, csomu vona tak vcsynyla?” I ja namahajusia zrozumity, csomu zs naspravdi. Cilkom logicsno prypustyty, sco vsi ci dumky i je naspravdi te, sco vidbuvajettsia v mojemu mozku. Logicsno, ale nepravyllno.

Vsi psychology pohodzsujuttsia z tym, sco my majemo pidsvidomistt, a tocsnisze, nesvidome, jake vykonuje csymalo vazslyvych funkcij u procesi myslennia. Jaksco ja spytaju sebe, jake misto je stolyceju Franciji, vidpovidd sama soboju prychodytt u holovu – Paryzs! Jaksco ja vyriszu povoruszyty pallciamy, vony pocsnutt ruchatysia tudy-siudy, vykonujucsy skladni kombinaciji ruchiv. Bazsannia scoss zrobyty rukoju – svidome, a jaki same ruchy majutt vykonaty moji pallci kontroliuje pidsvidomistt.

Najbillszoju dylemoju v psychologiji je pytannia: za sco vidpovidaje nesvidome, a sco vymahaje usvidomlenych rozdumiv? Abo, cytujucsy nazvu vidomoho doslidzsennia na ciu temu: “Nasze nesvidome rozumne csy durne?” Odna z populiarnych dumok poliahaje v tomu, sco nasze nesvidome zdatne vykonuvaty prosti diji za pryncypom “podraznyk – reakcija”, postavliaty bazovi fakty, vpiznavaty pevni objekty i vykonuvaty natrenovani diji. Z inszoho boku, skladni procesy piznannia – planuvannia, logicsna argumentacija i pojednannia riznych idej – vymahajutt svidomoho myslennia.

Rezulltaty eksperymentu, provedenoho nedavno izrajillsskymy vcsenymy, sprostovujutt ciu zahallnopryjniatu dumku. Ran Hassin i joho kolegy vykorystaly cikavyj vizuallnyj pryjom (jakyj vony nazvaly “bezperervne pryduszennia spalachiv”), scob pomistyty informaciju v mozok vyprobovuvanych tak, scob vony cioho ne usvidomyly. Ce mozse zdavatyss bolisnym procesom, ale v dijsnosti vse dosytt prosto.

Metodyka Hassina zasnovana na odnij osoblyvosti roboty naszoho mozku: dva zobrazsennia, jaki vin oderzsuje z dvoch ocsej, jak pravylo, zjednujuttsia v jedynu zvjaznu kartynu svitu. V eksperymenti vykorystovuvalyss okuliary, jaki zalomliujutt svitlo, i za dopomohoju jakych v kozsne oko vyprobuvanych transliuvalosia okreme zobrazsennia.

Odne oko ucsasnykiv bacsylo poslidovnistt jaskravych kvadrativ, jaki duzse szvydko zminiuvalyss i vidvolikaly liudynu nastillky, sco koly v druhe oko transliuvaly zmistovnu informaciju, vyprobuvanyj ne vidrazu usvidomliuvav jiji. Vyjavliajettsia, sco vydyme zobrazsennia mozse dosiahty svidomosti lysze cserez killka sekund. Vtim, jaksco zakryty odne oko, scob ne bacsyty koliorovi kvadraty, vy myttievo pobacsyte “pryhnicsene” zobrazsennia.

Osnovnyj eksperyment Hassina poliahav u tomu, sco ucsasnykam pokazuvaly aryfmetycsnu zadacsu, jak-ot “9 – 3 – 4 = …”, jaku vony ne spryjmaly svidomo. Pislia cioho vyprobuvanym javno demonstruvaly csyslo, jake vony maly vymovyty vholos jakomoha szvydsze. Ce csyslo mohlo buty jak pravyllnoju vidpoviddiu na postavlene zavdannia (v danomu vypadku “2”), tak i nepravyllnoju (napryklad, “1”).

Rezulltat vyjavysia dyvovyzsnym. Vyprobovuvani nabahato szvydsze vymovlialy te csyslo, jake vidpovidalo pravyllnij vidpovidi. Vychodytt, sco rozum pidsvidomo obrobliav i rozvjazuvav aryfmetycsne zavdannia, chocsa ucsasnyky eksperymentu cioho ne usvidomliuvaly.

Rezulltaty eksperymentu dozvoliajutt prypustyty, sco mozslyvosti nesvidomoho znacsno billsz bahatohranni, nizs nam zdajettsia. Na vidminu vid inszych eksperymentiv, u chodi jakych vyvcsalasia nesvidoma obrobka informaciji liudynoju, danyj test ne prypuskav avtomatycsnoji reakciji na podraznyk, a vymahav vid vyprobovuvanych vykonaty aryfmetycsnu diju i nadaty tocsnu vidpovidd.

U zviti pro doslidzsennia hovoryttsia, sco metod, jakyj vykorystaly vcseni, je “proryvom u doslidzsenni nesvidomoho” i sco “nesvidomo liudsskyj mozok mozse vykonuvaty vsi osnovni funkciji, jaki vin vykonuje svidomo”.

Avtory cych smilyvych zajav vyznajutt, sco poperedu velycsezna robota, adzse my tillky pocsynajemo doslidzsuvaty mozslyvosti naszoho nesvidomoho. Podibno ajsbergu, velyka csastyna procesiv, jaki vidbuvajuttsia v naszij holovi, zalyszajettsia nevydymoju. Podibni eksperymenty dozvoliajutt zazyrnuty trochy hlybsze.

Ć, Ś, Ź »

Naskillky rozumna naśa pidsvidomistt?

Koly my namahajemoss rozvjazaty holovolomku abo ćytajemo tekst, my vpevneni, śćo svidomo kontroliujemo naśi diji. Tym ne menś, jak prodemonstruvav novyj eksperyment, v naśij pidsvidomosti vidbuvajuttsia ne menś aktyvni procesy, niź na poverchni.subconsious_getty

Najpośyreniśoju chybnoju dumkoju je vpevnenistt u tomu, śćo my ćudovo ujavliajemo, śćo vidbuvajettsia v naśij holovi. Koźen denn, peresuvajućyss i spilkujućyss z liuddmy, ja vidznaćaju, jaki dumky spadajutt meni na rozum. “Śćo ja matymu na obid?” abo “Cikavo, ćomu vona tak vćynyla?” I ja namahajusia zrozumity, ćomu ź naspravdi. Cilkom logićno prypustyty, śćo vsi ci dumky i je naspravdi te, śćo vidbuvajettsia v mojemu mozku. Logićno, ale nepravyllno.

Vsi psychology pohodźujuttsia z tym, śćo my majemo pidsvidomistt, a toćniśe, nesvidome, jake vykonuje ćymalo vaźlyvych funkcij u procesi myslennia. Jakśćo ja spytaju sebe, jake misto je stolyceju Franciji, vidpovidd sama soboju prychodytt u holovu – Paryź! Jakśćo ja vyriśu povoruśyty pallciamy, vony poćnutt ruchatysia tudy-siudy, vykonujućy skladni kombinaciji ruchiv. Baźannia śćoss zrobyty rukoju – svidome, a jaki same ruchy majutt vykonaty moji pallci kontroliuje pidsvidomistt.

Najbillśoju dylemoju v psychologiji je pytannia: za śćo vidpovidaje nesvidome, a śćo vymahaje usvidomlenych rozdumiv? Abo, cytujućy nazvu vidomoho doslidźennia na ciu temu: “Naśe nesvidome rozumne ćy durne?” Odna z populiarnych dumok poliahaje v tomu, śćo naśe nesvidome zdatne vykonuvaty prosti diji za pryncypom “podraznyk – reakcija”, postavliaty bazovi fakty, vpiznavaty pevni objekty i vykonuvaty natrenovani diji. Z inśoho boku, skladni procesy piznannia – planuvannia, logićna argumentacija i pojednannia riznych idej – vymahajutt svidomoho myslennia.

Rezulltaty eksperymentu, provedenoho nedavno izrajillsskymy vćenymy, sprostovujutt ciu zahallnopryjniatu dumku. Ran Hassin i joho kolegy vykorystaly cikavyj vizuallnyj pryjom (jakyj vony nazvaly “bezperervne pryduśennia spalachiv”), śćob pomistyty informaciju v mozok vyprobovuvanych tak, śćob vony cioho ne usvidomyly. Ce moźe zdavatyss bolisnym procesom, ale v dijsnosti vse dosytt prosto.

Metodyka Hassina zasnovana na odnij osoblyvosti roboty naśoho mozku: dva zobraźennia, jaki vin oderźuje z dvoch oćej, jak pravylo, zjednujuttsia v jedynu zvjaznu kartynu svitu. V eksperymenti vykorystovuvalyss okuliary, jaki zalomliujutt svitlo, i za dopomohoju jakych v koźne oko vyprobuvanych transliuvalosia okreme zobraźennia.

Odne oko ućasnykiv baćylo poslidovnistt jaskravych kvadrativ, jaki duźe śvydko zminiuvalyss i vidvolikaly liudynu nastillky, śćo koly v druhe oko transliuvaly zmistovnu informaciju, vyprobuvanyj ne vidrazu usvidomliuvav jiji. Vyjavliajettsia, śćo vydyme zobraźennia moźe dosiahty svidomosti lyśe ćerez killka sekund. Vtim, jakśćo zakryty odne oko, śćob ne baćyty koliorovi kvadraty, vy myttievo pobaćyte “pryhnićene” zobraźennia.

Osnovnyj eksperyment Hassina poliahav u tomu, śćo ućasnykam pokazuvaly aryfmetyćnu zadaću, jak-ot “9 – 3 – 4 = …”, jaku vony ne spryjmaly svidomo. Pislia cioho vyprobuvanym javno demonstruvaly ćyslo, jake vony maly vymovyty vholos jakomoha śvydśe. Ce ćyslo mohlo buty jak pravyllnoju vidpoviddiu na postavlene zavdannia (v danomu vypadku “2”), tak i nepravyllnoju (napryklad, “1”).

Rezulltat vyjavysia dyvovyźnym. Vyprobovuvani nabahato śvydśe vymovlialy te ćyslo, jake vidpovidalo pravyllnij vidpovidi. Vychodytt, śćo rozum pidsvidomo obrobliav i rozvjazuvav aryfmetyćne zavdannia, choća ućasnyky eksperymentu cioho ne usvidomliuvaly.

Rezulltaty eksperymentu dozvoliajutt prypustyty, śćo moźlyvosti nesvidomoho znaćno billś bahatohranni, niź nam zdajettsia. Na vidminu vid inśych eksperymentiv, u chodi jakych vyvćalasia nesvidoma obrobka informaciji liudynoju, danyj test ne prypuskav avtomatyćnoji reakciji na podraznyk, a vymahav vid vyprobovuvanych vykonaty aryfmetyćnu diju i nadaty toćnu vidpovidd.

U zviti pro doslidźennia hovoryttsia, śćo metod, jakyj vykorystaly vćeni, je “proryvom u doslidźenni nesvidomoho” i śćo “nesvidomo liudsskyj mozok moźe vykonuvaty vsi osnovni funkciji, jaki vin vykonuje svidomo”.

Avtory cych smilyvych zajav vyznajutt, śćo poperedu velyćezna robota, adźe my tillky poćynajemo doslidźuvaty moźlyvosti naśoho nesvidomoho. Podibno ajsbergu, velyka ćastyna procesiv, jaki vidbuvajuttsia v naśij holovi, zalyśajettsia nevydymoju. Podibni eksperymenty dozvoliajutt zazyrnuty trochy hlybśe.

Cs, Sz, Zs; аю-au, ау-aü »

Naskillky rozumna nasza pidsvidomistt?

Koly my namahaemoss rozwjazaty holovolomku abo csytaemo tekst, my vpewneni, sco svidomo kontroliuemo naszi dii. Tym ne mensz, jak prodemonstruvav novyj eksperyment, v naszij pidsvidomosti vidbuvauttsia ne mensz aktywni procesy, nizs na poverchni.

subconsious_getty
Najposzyreniszou chybnou dumkou je vpewnenistt u tomu, sco my csudovo uawliaemo, sco vidbuvaettsia v naszij holovi. Kozsen denn, peresuvaucsyss i spilkuucsyss z liuddmy, ja vidznacsau, jaki dumky spadautt meni na rozum. “Sco ja matymu na obid?” abo “Cikavo, csomu vona tak vcsynyla?” I ja namahausia zrozumity, csomu zs nasprawdi. Cilkom logicsno prypustyty, sco vsi ci dumky i je nasprawdi te, sco vidbuvaettsia v moemu mozku. Logicsno, ale nepravyllno.
 
Vsi psychology pohodzsuuttsia z tym, sco my maemo pidsvidomistt, a tocsnisze, nesvidome, jake vykonue csymalo vazslyvych funkcij u procesi myslennia. Jaksco ja spytau sebe, jake misto je stolyceu Francii, vidpovidd sama sobou prychodytt u holovu – Paryzs! Jaksco ja vyriszu povoruszyty pallciamy, vony pocsnutt ruchatysia tudy-siudy, vykonuucsy skladni kombinacii ruchiv. Bazsannia scoss zrobyty rukou – svidome, a jaki same ruchy mautt vykonaty moi pallci kontroliue pidsvidomistt.

Najbillszou dylemou v psychologii je pytannia: za sco vidpovidae nesvidome, a sco vymahae usvidomlenych rozdumiv? Abo, cytuucsy nazvu vidomoho doslidzsennia na ciu temu: “Nasze nesvidome rozumne csy durne?” Odna z populiarnych dumok poliahae v tomu, sco nasze nesvidome zdatne vykonuvaty prosti dii za pryncypom “podraznyk – reäkcìa”, postawliaty bazovi fakty, vpiznavaty pewni objekty i vykonuvaty natrenovani dii. Z inszoho boku, skladni procesy piznannia – planuvannia, logicsna argumentacìa i poednannia riznych idej – vymahautt svidomoho myslennia.

Rezulltaty eksperymentu, provedenoho nedawno izraillsskymy vcsenymy, sprostovuutt ciu zahallnopryjniatu dumku. Ran Hassin i joho kolegy vykorystaly cikavyj vizuällnyj pryjom (jakyj vony nazvaly “bezpererwne pryduszennia spalachiv”), scob pomistyty informacìu v mozok vyprobovuvanych tak, scob vony cioho ne usvidomyly. Ce mozse zdavatyss bolisnym procesom, ale v dijsnosti vse dosytt prosto.

Metodyka Hassina zasnovana na odnij osoblyvosti roboty naszoho mozku: dva zobrazsennia, jaki vin oderzsue z dvoch ocsej, jak pravylo, zjednuuttsia v jedynu zwjaznu kartynu svitu. V eksperymenti vykorystovuvalyss okuliary, jaki zalomliuutt svitlo, i za dopomohou jakych v kozsne oko vyprobuvanych transliuvalosia okreme zobrazsennia.

Odne oko ucsasnykiv bacsylo poslidownistt jaskravych kvadrativ, jaki duzse szvydko zminiuvalyss i vidvolikaly liudynu nastillky, sco koly v druhe oko transliuvaly zmistownu informacìu, vyprobuvanyj ne vidrazu usvidomliuvav jii. Vyawliaettsia, sco vydyme zobrazsennia mozse dosiahty svidomosti lysze cserez killka sekund. Vtim, jaksco zakryty odne oko, scob ne bacsyty koliorovi kvadraty, vy myttievo pobacsyte “pryhnicsene” zobrazsennia.

Osnownyj eksperyment Hassina poliahav u tomu, sco ucsasnykam pokazuvaly aryfmetycsnu zadacsu, jak-ot “9 – 3 – 4 = …”, jaku vony ne spryjmaly svidomo. Pislia cioho vyprobuvanym jawno demonstruvaly csyslo, jake vony maly vymovyty vholos jakomoha szvydsze. Ce csyslo mohlo buty jak pravyllnou vidpoviddiu na postawlene zawdannia (v danomu vypadku “2”), tak i nepravyllnou (napryklad, “1”).

Rezulltat vyavysia dyvovyzsnym. Vyprobovuvani nabahato szvydsze vymowlialy te csyslo, jake vidpovidalo pravyllnij vidpovidi. Vychodytt, sco rozum pidsvidomo obrobliav i rozwjazuvav aryfmetycsne zawdannia, chocsa ucsasnyky eksperymentu cioho ne usvidomliuvaly.

Rezulltaty eksperymentu dozvoliautt prypustyty, sco mozslyvosti nesvidomoho znacsno billsz bahatohranni, nizs nam zdaettsia. Na vidminu vid inszych eksperymentiv, u chodi jakych vywcsalasia nesvidoma obrobka informacii liudynou, danyj test ne prypuskav awtomatycsnoi reäkcii na podraznyk, a vymahav vid vyprobovuvanych vykonaty aryfmetycsnu dìu i nadaty tocsnu vidpovidd.

U zviti pro doslidzsennia hovoryttsia, sco metod, jakyj vykorystaly vcseni, je “proryvom u doslidzsenni nesvidomoho” i sco “nesvidomo liudsskyj mozok mozse vykonuvaty vsi osnowni funkcii, jaki vin vykonue svidomo”.

Awtory cych smilyvych zaav vyznautt, sco poperedu velycsezna robota, adzse my tillky pocsynaemo doslidzsuvaty mozslyvosti naszoho nesvidomoho. Podibno ajsbergu, velyka csastyna procesiv, jaki vidbuvauttsia v naszij holovi, zalyszaettsia nevydymou. Podibni eksperymenty dozvoliautt zazyrnuty trochy hlybsze.

Cz, Sz, Zs; аю-au, ау-aü »

Naskillky rozumna nasza pidsvidomistt?

Koly my namahaemoss rozwjazaty holovolomku abo czytaemo tekst, my vpewneni, sco svidomo kontroliuemo naszi dii. Tym ne mensz, jak prodemonstruvav novyj eksperyment, v naszij pidsvidomosti vidbuvauttsia ne mensz aktywni procesy, nizs na poverchni.

subconsious_getty
Najposzyreniszou chybnou dumkou je vpewnenistt u tomu, sco my czudovo uawliaemo, sco vidbuvaettsia v naszij holovi. Kozsen denn, peresuvauczyss i spilkuuczyss z liuddmy, ja vidznaczau, jaki dumky spadautt meni na rozum. “Sco ja matymu na obid?” abo “Cikavo, czomu vona tak vczynyla?” I ja namahausia zrozumity, czomu zs nasprawdi. Cilkom logiczno prypustyty, sco vsi ci dumky i je nasprawdi te, sco vidbuvaettsia v moemu mozku. Logiczno, ale nepravyllno.
 
Vsi psychology pohodzsuuttsia z tym, sco my maemo pidsvidomistt, a tocznisze, nesvidome, jake vykonue czymalo vazslyvych funkcij u procesi myslennia. Jaksco ja spytau sebe, jake misto je stolyceu Francii, vidpovidd sama sobou prychodytt u holovu – Paryzs! Jaksco ja vyriszu povoruszyty pallciamy, vony pocznutt ruchatysia tudy-siudy, vykonuuczy skladni kombinacii ruchiv. Bazsannia scoss zrobyty rukou – svidome, a jaki same ruchy mautt vykonaty moi pallci kontroliue pidsvidomistt.

Najbillszou dylemou v psychologii je pytannia: za sco vidpovidae nesvidome, a sco vymahae usvidomlenych rozdumiv? Abo, cytuuczy nazvu vidomoho doslidzsennia na ciu temu: “Nasze nesvidome rozumne czy durne?” Odna z populiarnych dumok poliahae v tomu, sco nasze nesvidome zdatne vykonuvaty prosti dii za pryncypom “podraznyk – reäkcìa”, postawliaty bazovi fakty, vpiznavaty pewni objekty i vykonuvaty natrenovani dii. Z inszoho boku, skladni procesy piznannia – planuvannia, logiczna argumentacìa i poednannia riznych idej – vymahautt svidomoho myslennia.

Rezulltaty eksperymentu, provedenoho nedawno izraillsskymy vczenymy, sprostovuutt ciu zahallnopryjniatu dumku. Ran Hassin i joho kolegy vykorystaly cikavyj vizuällnyj pryjom (jakyj vony nazvaly “bezpererwne pryduszennia spalachiv”), scob pomistyty informacìu v mozok vyprobovuvanych tak, scob vony cioho ne usvidomyly. Ce mozse zdavatyss bolisnym procesom, ale v dijsnosti vse dosytt prosto.

Metodyka Hassina zasnovana na odnij osoblyvosti roboty naszoho mozku: dva zobrazsennia, jaki vin oderzsue z dvoch oczej, jak pravylo, zjednuuttsia v jedynu zwjaznu kartynu svitu. V eksperymenti vykorystovuvalyss okuliary, jaki zalomliuutt svitlo, i za dopomohou jakych v kozsne oko vyprobuvanych transliuvalosia okreme zobrazsennia.

Odne oko uczasnykiv baczylo poslidownistt jaskravych kvadrativ, jaki duzse szvydko zminiuvalyss i vidvolikaly liudynu nastillky, sco koly v druhe oko transliuvaly zmistownu informacìu, vyprobuvanyj ne vidrazu usvidomliuvav jii. Vyawliaettsia, sco vydyme zobrazsennia mozse dosiahty svidomosti lysze czerez killka sekund. Vtim, jaksco zakryty odne oko, scob ne baczyty koliorovi kvadraty, vy myttievo pobaczyte “pryhniczene” zobrazsennia.

Osnownyj eksperyment Hassina poliahav u tomu, sco uczasnykam pokazuvaly aryfmetycznu zadaczu, jak-ot “9 – 3 – 4 = …”, jaku vony ne spryjmaly svidomo. Pislia cioho vyprobuvanym jawno demonstruvaly czyslo, jake vony maly vymovyty vholos jakomoha szvydsze. Ce czyslo mohlo buty jak pravyllnou vidpoviddiu na postawlene zawdannia (v danomu vypadku “2”), tak i nepravyllnou (napryklad, “1”).

Rezulltat vyavysia dyvovyzsnym. Vyprobovuvani nabahato szvydsze vymowlialy te czyslo, jake vidpovidalo pravyllnij vidpovidi. Vychodytt, sco rozum pidsvidomo obrobliav i rozwjazuvav aryfmetyczne zawdannia, chocza uczasnyky eksperymentu cioho ne usvidomliuvaly.

Rezulltaty eksperymentu dozvoliautt prypustyty, sco mozslyvosti nesvidomoho znaczno billsz bahatohranni, nizs nam zdaettsia. Na vidminu vid inszych eksperymentiv, u chodi jakych vywczalasia nesvidoma obrobka informacii liudynou, danyj test ne prypuskav awtomatycznoi reäkcii na podraznyk, a vymahav vid vyprobovuvanych vykonaty aryfmetycznu dìu i nadaty tocznu vidpovidd.

U zviti pro doslidzsennia hovoryttsia, sco metod, jakyj vykorystaly vczeni, je “proryvom u doslidzsenni nesvidomoho” i sco “nesvidomo liudsskyj mozok mozse vykonuvaty vsi osnowni funkcii, jaki vin vykonue svidomo”.

Awtory cych smilyvych zaav vyznautt, sco poperedu velyczezna robota, adzse my tillky poczynaemo doslidzsuvaty mozslyvosti naszoho nesvidomoho. Podibno ajsbergu, velyka czastyna procesiv, jaki vidbuvauttsia v naszij holovi, zalyszaettsia nevydymou. Podibni eksperymenty dozvoliautt zazyrnuty trochy hlybsze.

OBHOVORENNIA