Fiľm «Čeśki druzi Kremlia»: ščo naspravdi povjazuje Zemana z Putinym?

Žurnalistka Oľha Maľčevśka, jaka ponad pivroku praciuvala u Čechiji v ramkach stypendìaľnoji programy Radio Svoboda, prezentuvala u Kyjevi dokumentaľnyj fiľm-rozsliduvannia «Čeśki druzi Kremlia».

U stričci, jaka za žanrom je žurnalistśkym rozsliduvanniam, avtorka pojasniuje ščo take «čeśkyj Donbas» ta čomu vin proholosuvav za Zemana, čomu čeśkyj prezydent ščonajmenše 8 raziv vidviduvav hrećkyj Rodos, a točniše VIP-kurort rosijśkoho oligarcha, ta jakyj zvjazok isnuje miž Zemanom ta čeśkoju dočirnioju firmoju rosijśkoho «Lukojlu».

«Ce istorija jedynoho prezydenta v Evrosojuzi, jakyj publično pidtrymav Kremľ pislia aneksiji Krymu, nazvav rosijśku agresiju v Ukrajini «hromadianśkoju vijnoju», a ukrajinciv – «banderivciamy». Odni buntujuť proty nioho i zakydajuť slabkisť do čarky. Inši – pidtrymujuť šče dužče, a zahaľnyj joho rejtyng roste. Prezydent Čechiji Miloš Zeman – lider, jakoho Čechija vperše obrala vsenarodno, a ne u parlamenti. Chto vin naspravdi?» – intrygujuče rozpočynaje svij fiľm Oľha Maľčevśka.

U perebihu svoho rozsliduvannia vona diznajeťsia, ščo Zeman tisno povjazanyj iz rosijśkym oligarchom Volodymyrom Jakuninym, do jakoho neodnorazovo jizdyv na ostriv Rodos, a sered oficijnych radnykiv očiľnyka Čechiji – Martin Najedly ta Pavel Haluška, jaki je kerivnykamy rosijśkoho naftovoho giganta «Lukojl» u Čechiji. Same pid kerivnyctvom ostannich čeśka dočirnia firma «Lukojlu» postačaje avìacijne palyvo do kliučovych aeroportiv Čechiji, zokrema i do holovnoho letovyšča krajiny – aeroportu Vaclava Havela. I same Martin Najedly stav sponsorom peredvyborčoji kampaniji Miloša Zemana.

I choč na peršyj pohliad holovnyj heroj stričky sam Miloš Zeman, vse ž pislia perehliadu staje zrozumilo: holovnyj fokus – na nebezpeci rosijśkoji propagandy ta «pjatij koloni» Kremlia u Evropi.

«Naviť jakščo prezydenta Čechiji narod dostrokovo usune z posady, Kremľ uže vyroščuje «druziv» u inšych krajinach Evrosojuzu. Peršyj čeśko-rosijśkyj bank u 2014 roci nadav kredyt u 9 miľjoniv evro Marin Le Pen – lideru uľtrapravoji partiji u Franciji. Partija Le Pen publično pidtrymala aneksiju Krymu ta zasudyla sankciji proty Moskvy. Proty sankcij i holova uriadu Hreciji – radykaľnyj livyj Aleksis Cypras. Pid čas kremlivśkoji agresiji na Donbasi, Cypras letyť do Moskvy i domovliajeťsia pro tranzyt rosijśkoho hazu čerez Hreciju. A eks-premjer Italiji Syľvìo Berluskoni naviť zustričajeťsia z Putinym u Krymu. U riznyj sposib prychyľnisť do Kremlia vyslovyly: premjer Uhorščyny Viktor Orban, holova uriadu Serbiji Aleksandar Vučyč ta jichnij kolega zi Slovaččyny Robert Fico, i naviť u Poľšči balotuvalasia na posadu prezydenta prorosijśka Mahdalena Ohurek», – pererachovuje hučni prizvyšča naprykinci Oľha Maľčevśka.

Miloš Zeman. Dośje z fiľmu «Čeśki druzi Kremlia»

U fiľmi mova jde pro psychologičnu vijnu, jaka, jak i konvencijna, maje pryzvesty do zlamu suprotyvnyka, navjazuvannia jomu svojeji voli ta stvorennia jakychoś perevah, piddavannia koroziji evropejśkych cinnostej, dilyťsia vraženniamy pislia perehliadu holova pravlinnia blahodijnoho fondu «Majdan zakordonnych sprav» Bohdan Jaremenko. Slabke misce vin vbačaje u dyplomatyčnych ustanovach inšych krajin.

«Zvyčajno, dyplomatyčna prysutnisť Rosijśkoji Federaciji je maleńkym pazlykom z usijeji velykoji kartyny vijny, jaku vede Rosija. Ce biľše chirurgičnyj instrument tomu, ščo same navkolo posoľstv zbyrajuťsia oś ci grupy vplyvu. Ale posoľstvo je tijeju instytucijeju, navkolo jakych možna cych liudej objednuvaty, pryhodovuvaty, vtiahuvaty v dyskurs», – kaže vin.

Schema Rosiji i jiji propagandy u Evropi naspravdi duže prosta: hovoryty ne pro sebe, a pro te, ščo turbuje liudej, dopovniuje Bohdana Jaremenka i dyrektor Mohylianśkoji školy žurnalistyky, spivzasnovnyk projektu StopFake.org Jevhen Fedčenko.

«Ce klasyčnyj pryjom, jakyj vykorystovuvavsia KDB dlia verbuvannia liudej na personaľnomu rivni. Adže dlia toho, ščob uvijty do liudyny v doviru, treba hovoryty ne pro te, ščo tobi cikavo, a navpaky – kazaty, ščo zaraz ja budu robyty dlia tebe jakeś duže velyke blaho. Davaj pohovorymo pro ti problemy, jaki je v tebe. I ot Rosija vsim rozpovidaje, ščo maje velykyj dosvid, jak praciuvaty z biženciamy. Z terorystamy? Bez problem, adže v nas bulo dvi Čečni i my znajemo jak ce vyrišyty – ce aktyvnyj sposib verbuvannia i vin spravdi duže dijevyj», – pojasniuje vin.

Vtim syla rosijśkoji propagandy zaležyť vid rišučosti u jiji zastosuvanni, najavnych finansovych resursiv i, zvisno, hotovnosti inšych krajin jij protystojaty, dodaje Fedčenko.

Tym časom, zhidno z terminamy prezydentśkoji kadenciji, Miloš Zeman šče dva roky perebuvatyme na svojij posadi prezydenta Čechiji.

*  *  *

Fiľm «Čeśki druzi Kremlia» vyjde v eteri telekanalu Ukraine Today 8 sičnia, a 9 sičnia joho pokažuť na telekanali «1+1», odrazu pislia večirnioho vypusku «TSN». Iz 9 sičnia znajty stričku možna bude i na sajti Radìo Svoboda.

OBHOVORENNIA