Tiaha do samoruinuvannia: chomu my dosi ne znaishly inoplanetian

Fizyk z universytetu Manchestera Brian Cox (Braian Koks) prypustyv, scho zhodna cyvilizacïa prosto ne zdatna dozhyty do ery mizhzorianyx pereliotiv cherez tiahu do samoruinuvannia.

vsesvit-ino

Cox, vidomyi vchenyi i avtor naukovyx program na brytansskomu telebachenni, zaproponuvav svii varìant vidpovidi na odvichne pytannia pro te, chomu liudstvo dosi ne zustrilo inoplanetian i ne znaishlo slidiv ïx prysutnosti u vsesviti.

Liudy aktyvno shukaiutt inoplanetian usima dostupnymy sposobamy: sluxaiutt radìoxvyli na vsix dostupnyx chastotax; buduiutt gigantsski teleskopy na Zemli i v kosmosi, schob rozghledity planety bilia inshyx zirok; vysuvaiutt smilyvi hipotezy kozhen raz, koly schoss v kosmosi zdaiettsia pidozrilym.

Ale liudstvo tak dosi i ne znaishlo zhodnoho vahomoho svidchennia toho, scho inoplanetiany isnuiutt.

Jakscho vynyknennia zhyttia i rozvytok cyvilizaciï vyiavylysia mozhlyvymy na Zemli, za milljardy rokiv isnuvannia vsesvitu na ïï bezkrainix prostorax povynni buly rozplodytysia nezlichenni cyvilizaciï. Jaki, bezumovno, ne mohly b rozvyvatysia tak, schob my ne pomityly slidiv ïx prysutnosti.

Prosto tam nikoho nemaie, perekonanyi Brian Cox. Tochnishe, nemaie nikoho, xto buv by zdatnyi dosiahty rivnia rozvytku, dostatnioho dlia pereliotiv mizh zirkamy. Ne dosiahnemo joho i my, poperedzhaie Cox.

Brian Cox – daleko ne pershyi vchenyi, jakyi namahaiettsia vidshukaty vidpovidd na pytannia pro te, chomu my ne mozhemo znaity inoplanetian.

Pershym cei paradoks vidznachyv amerykansskyi fizyk italiisskoho poxodzhennia Enriko Fermi. Vin zaiavyv, scho z odnoho boku vysuvaiuttsia chyslenni argumenty na korystt toho, scho u vsesviti maie buty bezlich cyvilizacii. Z inshoho boku, vidsutni budd-iaki sposterezhennia, jaki ce pidtverdzhuiutt. Otzhe, abo nashi sposterezhennia ne tochni, abo nashi uiavlennia pro pryrodu pomylkovi. Ce logichnyi vysnovok otrymav nazvu paradoks Fermi.

Cox vvazhaie, scho znaishov rishennia, scho poiasniuie cei paradoks.

“Isnuvannia svitu, v jakomu zoseredzheni syly, scho mozhutt joho znyschyty, nemozhlyve, jakscho jedynoiu umovoiu joho vyzhyvannia je globallna spivpracia”, – vvazhaie Cox.

Prostishe kazhuchy, vin vysuvaie teorïu pro te, scho jak tillky cyvilizacïa otrymuie texnichni mozhlyvosti dlia samoznyschennia (napryklad, zbroia masovoho urazhennia), a jedynoiu umovoiu ïï vyzhyvannia staie politychna zghoda, vona pryrechena.

I taka cyvilizacïa prosto ne dozhyve do toho dnia, koly ïï texnologiï dozvoliatt ïi zdiisniuvaty mizhzoriani perelioty.

“Ja prypuskaiu, scho rozvytok nauky i inzhenernoho remesla nezvorotno vyperedzhaie rozvytok politychnoï systemy v suspillstvi, scho nemynuche vede do katastrofy, – mirkuie Cox. – Liudstvo jakraz mozhe nablyzhatysia do cïeï tochky u svoiemu rozvytku”.

Vchenyi i ranishe vidrizniavsia epatazhnymy zaiavamy, prote joho avtorytet u naukovomu sviti duzhe vysokyi.

U naukovomu sviti radykallni j vellmy filosofsski za svoieiu spriamovanistiu ideï, taki jak hipoteza Coxa pro samoruinuvannia, zustrichaiutt proxolodno.

Bahato vchenyx vvazhaiutt za krasche ne zmishuvaty nauku z politykoiu. Tomu i vdaiuttsia v poshukax rishennia paradoksu Fermi do logiky inshoho rodu.

Prymirom, oponentom Coxa vystupaie astrofizyk z Harvardsskoho universytetu Avi Loeb, vysuvaiuchy hipotezu pro te, scho my prosto ne tam shukaiemo.

Naspravdi, vcheni zanadto syllno i, holovne, bezpidstavno viriatt u te, scho inoplanetiany povynni buty sxozhi na zemlian, a otzhe, rozvyvatysia v sxozhyx umovax, vvazhaie Loeb.

“Dlia nas pryrodno dumaty, prosto tomu, scho my sche ne zustrichaly nïakyx chuzhyx form zhyttia”, – poiasniuie uchenyi.

Ale scho, jakscho inoplanetne zhyttia mozhe rozvyvatysia za inshym zakonam? Todi, napryklad, mozhna prybraty z obovjazkovyx umov dlia ïï rozvytku naiavnistt po susidstvu takoï jaskravoï zirky, jak nashe Sonce.

Jakscho prypustyty, scho zhyttia mozhe vynyknuty na planeti, scho obertaiettsia navkolo nevelykoï i ttmianoï zirky, to kolo poshukiv potenciinyx miscc dlia prozhyvannia u vsesviti zrostaie v razy. Zirky z maloiu masoiu i nyzzkoiu jaskravistiu vse zh mozhutt zabezpechuvaty dostatnioiu killkistiu energiï naiblyzhchi do nyx planety, na zrazok nashoho Merkurïa.

Prostishe kazhuchy, my dosi shukaly zhyttia zovsim ne tam, de vono mozhe isnuvaty naspravdi, vvazhaie Loeb.

Tekst inšymy abetkamy »

Tiaha do samoruinuvannia: csomu my dosi ne znaiscly inoplanetian

Fizyk z universytetu Mancsestera Brian Cox (Braian Koks) prypustyv, scso zsodna cyvilizacïa prosto ne zdatna dozsyty do ery mizszorianych pereliotiv cserez tiahu do samoruinuvannia.

vsesvit-ino

Cox, vidomyi vcsenyi i avtor naukovych program na brytansskomu telebacsenni, zaproponuvav svii varìant vidpovidi na odvicsne pytannia pro te, csomu liudstvo dosi ne zustrilo inoplanetian i ne znaisclo slidiv ïch prysutnosti u vsesviti.

Liudy aktyvno scukaiutt inoplanetian usima dostupnymy sposobamy: sluchaiutt radìochvyli na vsich dostupnych csastotach; buduiutt gigantsski teleskopy na Zemli i v kosmosi, scsob rozhledity planety bilia inscych zirok; vysuvaiutt smilyvi hipotezy kozsen raz, koly scsoss v kosmosi zdaiettsia pidozrilym.

Ale liudstvo tak dosi i ne znaisclo zsodnoho vahomoho svidcsennia toho, scso inoplanetiany isnuiutt.

Jakscso vynyknennia zsyttia i rozvytok cyvilizaciï vyiavylysia mozslyvymy na Zemli, za milljardy rokiv isnuvannia vsesvitu na ïï bezkrainich prostorach povynni buly rozplodytysia nezlicsenni cyvilizaciï. Jaki, bezumovno, ne mohly b rozvyvatysia tak, scsob my ne pomityly slidiv ïch prysutnosti.

Prosto tam nikoho nemaie, perekonanyi Brian Cox. Tocsnisce, nemaie nikoho, chto buv by zdatnyi dosiahty rivnia rozvytku, dostatnioho dlia pereliotiv mizs zirkamy. Ne dosiahnemo joho i my, poperedzsaie Cox.

Brian Cox – daleko ne perscyi vcsenyi, jakyi namahaiettsia vidscukaty vidpovidd na pytannia pro te, csomu my ne mozsemo znaity inoplanetian.

Perscym cei paradoks vidznacsyv amerykansskyi fizyk italiisskoho pochodzsennia Enriko Fermi. Vin zaiavyv, scso z odnoho boku vysuvaiuttsia csyslenni argumenty na korystt toho, scso u vsesviti maie buty bezlics cyvilizacii. Z inscoho boku, vidsutni budd-iaki sposterezsennia, jaki ce pidtverdzsuiutt. Otzse, abo nasci sposterezsennia ne tocsni, abo nasci uiavlennia pro pryrodu pomylkovi. Ce logicsnyi vysnovok otrymav nazvu paradoks Fermi.

Cox vvazsaie, scso znaiscov riscennia, scso poiasniuie cei paradoks.

“Isnuvannia svitu, v jakomu zoseredzseni syly, scso mozsutt joho znyscsyty, nemozslyve, jakscso jedynoiu umovoiu joho vyzsyvannia je globallna spivpracia”, – vvazsaie Cox.

Prostisce kazsucsy, vin vysuvaie teorïu pro te, scso jak tillky cyvilizacïa otrymuie technicsni mozslyvosti dlia samoznyscsennia (napryklad, zbroia masovoho urazsennia), a jedynoiu umovoiu ïï vyzsyvannia staie politycsna zhoda, vona pryrecsena.

I taka cyvilizacïa prosto ne dozsyve do toho dnia, koly ïï technologiï dozvoliatt ïi zdiisniuvaty mizszoriani perelioty.

“Ja prypuskaiu, scso rozvytok nauky i inzsenernoho remesla nezvorotno vyperedzsaie rozvytok politycsnoï systemy v suspillstvi, scso nemynucse vede do katastrofy, – mirkuie Cox. – Liudstvo jakraz mozse nablyzsatysia do cïeï tocsky u svoiemu rozvytku”.

Vcsenyi i ranisce vidrizniavsia epatazsnymy zaiavamy, prote joho avtorytet u naukovomu sviti duzse vysokyi.

U naukovomu sviti radykallni j vellmy filosofsski za svoieiu spriamovanistiu ideï, taki jak hipoteza Coxa pro samoruinuvannia, zustricsaiutt procholodno.

Bahato vcsenych vvazsaiutt za krascse ne zmiscuvaty nauku z politykoiu. Tomu i vdaiuttsia v poscukach riscennia paradoksu Fermi do logiky inscoho rodu.

Prymirom, oponentom Coxa vystupaie astrofizyk z Harvardsskoho universytetu Avi Loeb, vysuvaiucsy hipotezu pro te, scso my prosto ne tam scukaiemo.

Naspravdi, vcseni zanadto syllno i, holovne, bezpidstavno viriatt u te, scso inoplanetiany povynni buty schozsi na zemlian, a otzse, rozvyvatysia v schozsych umovach, vvazsaie Loeb.

“Dlia nas pryrodno dumaty, prosto tomu, scso my scse ne zustricsaly nïakych csuzsych form zsyttia”, – poiasniuie ucsenyi.

Ale scso, jakscso inoplanetne zsyttia mozse rozvyvatysia za inscym zakonam? Todi, napryklad, mozsna prybraty z obovjazkovych umov dlia ïï rozvytku naiavnistt po susidstvu takoï jaskravoï zirky, jak nasce Sonce.

Jakscso prypustyty, scso zsyttia mozse vynyknuty na planeti, scso obertaiettsia navkolo nevelykoï i ttmianoï zirky, to kolo poscukiv potenciinych miscc dlia prozsyvannia u vsesviti zrostaie v razy. Zirky z maloiu masoiu i nyzzkoiu jaskravistiu vse zs mozsutt zabezpecsuvaty dostatnioiu killkistiu energiï naiblyzscsi do nych planety, na zrazok nascoho Merkurïa.

Prostisce kazsucsy, my dosi scukaly zsyttia zovsim ne tam, de vono mozse isnuvaty naspravdi, vvazsaie Loeb.

Tiaha do samoruinuvannia: čomu my dosi ne znaišly inoplanetian

Fizyk z universytetu Mančestera Brian Cox (Braian Koks) prypustyv, ščo žodna cyvilizacïa prosto ne zdatna dožyty do ery mižzorianych pereliotiv čerez tiahu do samoruinuvannia.

vsesvit-ino

Cox, vidomyi včenyi i avtor naukovych program na brytansskomu telebačenni, zaproponuvav svii varìant vidpovidi na odvične pytannia pro te, čomu liudstvo dosi ne zustrilo inoplanetian i ne znaišlo slidiv ïch prysutnosti u vsesviti.

Liudy aktyvno šukaiutt inoplanetian usima dostupnymy sposobamy: sluchaiutt radìochvyli na vsich dostupnych častotach; buduiutt gigantsski teleskopy na Zemli i v kosmosi, ščob rozhledity planety bilia inšych zirok; vysuvaiutt smilyvi hipotezy kožen raz, koly ščoss v kosmosi zdaiettsia pidozrilym.

Ale liudstvo tak dosi i ne znaišlo žodnoho vahomoho svidčennia toho, ščo inoplanetiany isnuiutt.

Jakščo vynyknennia žyttia i rozvytok cyvilizaciï vyiavylysia možlyvymy na Zemli, za milljardy rokiv isnuvannia vsesvitu na ïï bezkrainich prostorach povynni buly rozplodytysia nezličenni cyvilizaciï. Jaki, bezumovno, ne mohly b rozvyvatysia tak, ščob my ne pomityly slidiv ïch prysutnosti.

Prosto tam nikoho nemaie, perekonanyi Brian Cox. Točniše, nemaie nikoho, chto buv by zdatnyi dosiahty rivnia rozvytku, dostatnioho dlia pereliotiv miž zirkamy. Ne dosiahnemo joho i my, poperedžaie Cox.

Brian Cox – daleko ne peršyi včenyi, jakyi namahaiettsia vidšukaty vidpovidd na pytannia pro te, čomu my ne možemo znaity inoplanetian.

Peršym cei paradoks vidznačyv amerykansskyi fizyk italiisskoho pochodžennia Enriko Fermi. Vin zaiavyv, ščo z odnoho boku vysuvaiuttsia čyslenni argumenty na korystt toho, ščo u vsesviti maie buty bezlič cyvilizacii. Z inšoho boku, vidsutni budd-iaki sposterežennia, jaki ce pidtverdžuiutt. Otže, abo naši sposterežennia ne točni, abo naši uiavlennia pro pryrodu pomylkovi. Ce logičnyi vysnovok otrymav nazvu paradoks Fermi.

Cox vvažaie, ščo znaišov rišennia, ščo poiasniuie cei paradoks.

“Isnuvannia svitu, v jakomu zoseredženi syly, ščo možutt joho znyščyty, nemožlyve, jakščo jedynoiu umovoiu joho vyžyvannia je globallna spivpracia”, – vvažaie Cox.

Prostiše kažučy, vin vysuvaie teorïu pro te, ščo jak tillky cyvilizacïa otrymuie technični možlyvosti dlia samoznyščennia (napryklad, zbroia masovoho uražennia), a jedynoiu umovoiu ïï vyžyvannia staie polityčna zhoda, vona pryrečena.

I taka cyvilizacïa prosto ne dožyve do toho dnia, koly ïï technologiï dozvoliatt ïi zdiisniuvaty mižzoriani perelioty.

“Ja prypuskaiu, ščo rozvytok nauky i inženernoho remesla nezvorotno vyperedžaie rozvytok polityčnoï systemy v suspillstvi, ščo nemynuče vede do katastrofy, – mirkuie Cox. – Liudstvo jakraz može nablyžatysia do cïeï točky u svoiemu rozvytku”.

Včenyi i raniše vidrizniavsia epatažnymy zaiavamy, prote joho avtorytet u naukovomu sviti duže vysokyi.

U naukovomu sviti radykallni j vellmy filosofsski za svoieiu spriamovanistiu ideï, taki jak hipoteza Coxa pro samoruinuvannia, zustričaiutt procholodno.

Bahato včenych vvažaiutt za krašče ne zmišuvaty nauku z politykoiu. Tomu i vdaiuttsia v pošukach rišennia paradoksu Fermi do logiky inšoho rodu.

Prymirom, oponentom Coxa vystupaie astrofizyk z Harvardsskoho universytetu Avi Loeb, vysuvaiučy hipotezu pro te, ščo my prosto ne tam šukaiemo.

Naspravdi, včeni zanadto syllno i, holovne, bezpidstavno viriatt u te, ščo inoplanetiany povynni buty schoži na zemlian, a otže, rozvyvatysia v schožych umovach, vvažaie Loeb.

“Dlia nas pryrodno dumaty, prosto tomu, ščo my šče ne zustričaly nïakych čužych form žyttia”, – poiasniuie učenyi.

Ale ščo, jakščo inoplanetne žyttia može rozvyvatysia za inšym zakonam? Todi, napryklad, možna prybraty z obovjazkovych umov dlia ïï rozvytku naiavnistt po susidstvu takoï jaskravoï zirky, jak naše Sonce.

Jakščo prypustyty, ščo žyttia može vynyknuty na planeti, ščo obertaiettsia navkolo nevelykoï i ttmianoï zirky, to kolo pošukiv potenciinych miscc dlia prožyvannia u vsesviti zrostaie v razy. Zirky z maloiu masoiu i nyzzkoiu jaskravistiu vse ž možutt zabezpečuvaty dostatnioiu killkistiu energiï naiblyžči do nych planety, na zrazok našoho Merkurïa.

Prostiše kažučy, my dosi šukaly žyttia zovsim ne tam, de vono može isnuvaty naspravdi, vvažaie Loeb.

 Tiaha do samoruinuvannia: csomu my dosi ne znaiszly inoplanetian

Fizyk z universytetu Mancsestera Brian Cox (Braian Koks) prypustyv, sco zsodna cyvilizacïa prosto ne zdatna dozsyty do ery mizszorianych pereliotiv cserez tiahu do samoruinuvannia.

vsesvit-ino

Cox, vidomyi vcsenyi i avtor naukovych program na brytansskomu telebacsenni, zaproponuvav svii varìant vidpovidi na odvicsne pytannia pro te, csomu liudstvo dosi ne zustrilo inoplanetian i ne znaiszlo slidiv ïch prysutnosti u vsesviti.

Liudy aktyvno szukaiutt inoplanetian usima dostupnymy sposobamy: sluchaiutt radìochvyli na vsich dostupnych csastotach; buduiutt gigantsski teleskopy na Zemli i v kosmosi, scob rozghledity planety bilia inszych zirok; vysuvaiutt smilyvi hipotezy kozsen raz, koly scoss v kosmosi zdaiettsia pidozrilym.

Ale liudstvo tak dosi i ne znaiszlo zsodnoho vahomoho svidcsennia toho, sco inoplanetiany isnuiutt.

Jaksco vynyknennia zsyttia i rozvytok cyvilizaciï vyiavylysia mozslyvymy na Zemli, za milljardy rokiv isnuvannia vsesvitu na ïï bezkrainich prostorach povynni buly rozplodytysia nezlicsenni cyvilizaciï. Jaki, bezumovno, ne mohly b rozvyvatysia tak, scob my ne pomityly slidiv ïch prysutnosti.

Prosto tam nikoho nemaie, perekonanyi Brian Cox. Tocsnisze, nemaie nikoho, chto buv by zdatnyi dosiahty rivnia rozvytku, dostatnioho dlia pereliotiv mizs zirkamy. Ne dosiahnemo joho i my, poperedzsaie Cox.

Brian Cox – daleko ne perszyi vcsenyi, jakyi namahaiettsia vidszukaty vidpovidd na pytannia pro te, csomu my ne mozsemo znaity inoplanetian.

Perszym cei paradoks vidznacsyv amerykansskyi fizyk italiisskoho pochodzsennia Enriko Fermi. Vin zaiavyv, sco z odnoho boku vysuvaiuttsia csyslenni argumenty na korystt toho, sco u vsesviti maie buty bezlics cyvilizacii. Z inszoho boku, vidsutni budd-iaki sposterezsennia, jaki ce pidtverdzsuiutt. Otzse, abo naszi sposterezsennia ne tocsni, abo naszi uiavlennia pro pryrodu pomylkovi. Ce logicsnyi vysnovok otrymav nazvu paradoks Fermi.

Cox vvazsaie, sco znaiszov riszennia, sco poiasniuie cei paradoks.

“Isnuvannia svitu, v jakomu zoseredzseni syly, sco mozsutt joho znyscyty, nemozslyve, jaksco jedynoiu umovoiu joho vyzsyvannia je globallna spivpracia”, – vvazsaie Cox.

Prostisze kazsucsy, vin vysuvaie teorïu pro te, sco jak tillky cyvilizacïa otrymuie technicsni mozslyvosti dlia samoznyscennia (napryklad, zbroia masovoho urazsennia), a jedynoiu umovoiu ïï vyzsyvannia staie politycsna zghoda, vona pryrecsena.

I taka cyvilizacïa prosto ne dozsyve do toho dnia, koly ïï technologiï dozvoliatt ïi zdiisniuvaty mizszoriani perelioty.

“Ja prypuskaiu, sco rozvytok nauky i inzsenernoho remesla nezvorotno vyperedzsaie rozvytok politycsnoï systemy v suspillstvi, sco nemynucse vede do katastrofy, – mirkuie Cox. – Liudstvo jakraz mozse nablyzsatysia do cïeï tocsky u svoiemu rozvytku”.

Vcsenyi i ranisze vidrizniavsia epatazsnymy zaiavamy, prote joho avtorytet u naukovomu sviti duzse vysokyi.

U naukovomu sviti radykallni j vellmy filosofsski za svoieiu spriamovanistiu ideï, taki jak hipoteza Coxa pro samoruinuvannia, zustricsaiutt procholodno.

Bahato vcsenych vvazsaiutt za krasce ne zmiszuvaty nauku z politykoiu. Tomu i vdaiuttsia v poszukach riszennia paradoksu Fermi do logiky inszoho rodu.

Prymirom, oponentom Coxa vystupaie astrofizyk z Harvardsskoho universytetu Avi Loeb, vysuvaiucsy hipotezu pro te, sco my prosto ne tam szukaiemo.

Naspravdi, vcseni zanadto syllno i, holovne, bezpidstavno viriatt u te, sco inoplanetiany povynni buty szhozsi na zemlian, a otzse, rozvyvatysia v szhozsych umovach, vvazsaie Loeb.

“Dlia nas pryrodno dumaty, prosto tomu, sco my sce ne zustricsaly nïakych csuzsych form zsyttia”, – poiasniuie ucsenyi.

Ale sco, jaksco inoplanetne zsyttia mozse rozvyvatysia za inszym zakonam? Todi, napryklad, mozsna prybraty z obovjazkovych umov dlia ïï rozvytku naiavnistt po susidstvu takoï jaskravoï zirky, jak nasze Sonce.

Jaksco prypustyty, sco zsyttia mozse vynyknuty na planeti, sco obertaiettsia navkolo nevelykoï i ttmianoï zirky, to kolo poszukiv potenciinych miszc dlia prozsyvannia u vsesviti zrostaie v razy. Zirky z maloiu masoiu i nyzzkoiu jaskravistiu vse zs mozsutt zabezpecsuvaty dostatnioiu killkistiu energiï naiblyzsci do nych planety, na zrazok naszoho Merkurïa.

Prostisze kazsucsy, my dosi szukaly zsyttia zovsim ne tam, de vono mozse isnuvaty naspravdi, vvazsaie Loeb.

.

OBHOVORENNIA