Zaverśeno najmaśtabniśe doslidźennia vplyvu GMO na zdorovja liudyny

Genetyćno modyfikovani organizmy (GMO) – organizmy, genotyp jakych śtućno zminenyj za dopomohoju metodiv gennoji inźeneriji. Zminy vneseni cilespriamovano, napryklad, v razi sillssko-hospodarsskych kulltur – pidvyśćennia vroźajnosti, polipśennia smaku i poźyvnych cinnostej produktiv, stijkosti do śkidnykiv i t.d

U 2015 roci genetyćno modyfikovani kulltury sklaly 99% zibranoho v SŚA vroźaju cukrovych buriakiv, 94% sojevych bobiv, 94% bavovny i 92% kormovoji kukurudzy.

U sviti 12% vsich rillnyćych zemell zajniato GM-kullturamy.

54ff7816eaaf8-ghk-0814-gmos-explained-de

Z 1970-ch rokiv vćeni vyvćajutt potencijni ryzyky, povjazani z vykorystanniam GMO. Śćob projasnyty ce pytannia, Amerykansski akademiji nauk, techniky i medycyny organizuvaly najmaśtabniśe na siohodniśnij denn doslidźennia majźe 900 naukovych statej, opublikovanych za ostanni 30 rokiv, na temu vplyvu GM-kulltur na organizm liudyny i navkolyśnie seredovyśće. Analiz statej tryvav dva roky komitetom z 50 vćenych, doslidnykiv i fachivciv vid sillsskoho hospodarstva ta biotechnologij. Dokument recenzuvaly 26 nezaleźnych ekspertiv.

I oss nareśti robotu zakinćeno: 17 travnia opublikovano 400-storinkovyj zvit kotryj vykladeno u vidkrytyj dostup.

Za pidsumkamy doslidźennia v sotniach naukovych robit ne znajdeno źodnych oznak negatyvnoho vplyvu produktiv z GM-kulltur na zdorovja liudyny. Vźyvannia produktiv z GM-kulltur nijak ne koreliuje iz zachvoriuvanniamy na rak, oźyrinnia, diabet, chvoroby ślunkovo-kyśkovoho traktu, zachvoriuvanniamy nyrok, autyzmom ta alergijamy. Takoź ne vstanovleno dovhotryvaloho pidvyśćennia zachvoriuvanosti pislia masovoho pośyrennia produktiv charćuvannia z GM-kulltur v SŚA i Kanadi v 90-i roky.

Billś toho, vyjavleni pevni svidćennia pozytyvnoho vplyvu GMO na zdorovja liudej ćerez zmenśennia killkosti insektycydnych otrujenn i pidvyśćennia rivnia vitaminiv v naselennia krajin, śćo rozvyvajuttsia.

Krim vplyvu na zdorovja, buly retellno proanalizovani śće dva vaźlyvych aspekty zastosuvannia GMO-kulltur: ce vplyv na navkolyśnie seredovyśće i znaćennia dlia fermersskich hospodarstv.

«Vykorystannia stijkych do komach i gerbicydiv kulltur ne zmenśuje zahallnu riznomanitnistt flory i fauny, a stijki do komach kulltury inodi zbillśujutt jiji», – takyj vysnovok doslidźennia v rozdili pro vplyv GMO na navkolyśnie seredovyśće.

Odne z pośyrenych pobojuvann śćodo GMO, śćo śtućni geny pronyknutt v dyku pryrodu, teź vyjavylosia bezpidstavnym. Choća doslidźennia pokazalo, śćo cej proces moźlyvyj, ale ne vdalosia vyjavyty nijakych nespryjatlyvych naslidkiv vid perenesennia geniv.

Zreśtoju, vyvćennia vroźajnosti i prybutkovosti fermersskich hospodarstv teź ne vyjavylo budd-jakych tryvoźnych tendencij. Korporaciji prodajutt fermeram GM-kulltury za pidvyśćenoju cinoju i zaboroniajutt rozvodyty jich samostijno, oskillky vony zachyśćeni patentamy. Ale zbytky z nadlyśkom kompensujuttsia pidvyśćenoju vroźajnistiu ta inśymy perevahamy, jaki otrymujutt fermersski hospodarstva.

Vćeni nijak ne moźutt znajty choć jakiss oznaky śkody GMO, ale hromadsska dumka vse odno negatyvno spryjmaje gennu inźeneriju. Billśistt naselennia SŚA, Evrosojuzu, Rosiji ta inśych krajin pobojujuttsia, śćo produkty z GMO stanovliatt zahrozu zdorovju. Cymy strachamy aktyvno korystujuttsia vyrobnyky charćovych produktiv, jaki prosuvajutt svoji tovary z poznaćkoju «Bez GMO», v tomu ćysli kuchonnu sill ta inśi produkty, jaki ne majutt vidnośennia do genetyćno modyfikovanych kulltur. Taka poznaćka stala marketynhovym instrumentom dyferenciaciji na rynku.

Reguliatory i zakonodavći organy teź zmuśeni prysluchatysia do hromadsskoji dumky, tomu j dosi vykorystannia GMO v sillsskomu hospodarstvi dosytt źorstko reguliujettsia.

Navriad ćy opublikovanyj zvit “Genetically Engineered Crops: Experiences and Prospects (2016)” postavytt ostatoćnu krapku v superećci prychyllnykiv ta protyvnykiv GMO: «Ce emocijne pytannia, a ne naukova problema», – Phil Lempert, analityk charćovoji promyslovosti, v komentari dlia “USA Today”.

OBHOVORENNIA